جلسه ۳۵۹

شما بیا بگو که آقا مجلسی در زمان امام صادق علیه‌السّلام بود و با وجود کلام امام صادق بر این روایت، در آن مجلس عامۀ اصحاب امام صادق فتوای بر خلاف دادند، ما قبول می‌کنیم و این قرینه می‌شود. کدام قرینه در اینجا هست؟! هیچ قرینه‌ای نداریم، قرینۀ ما همین روایاتی است که ابان نقل کرده است و همین روایاتی است که ابن أبی‌عمیر نقل کرده است و همین روایاتی است که زُراره نقل کرده است، دیگر قرینه‌ای در این وسط نداریم. بله، یک وقت زراره روایت را از امام نقل کند و خودش خلاف عمل کند آن‌وقت آن قرینه می‌شود. می‌گوییم که زراره با آن جلالت بیاید از امام یک روایت نقل کند بعد کسی دیگر بگوید که من دیدم خلاف این را عمل کرد، می‌گوییم قضیه چیست؟! پس معلوم است که تقیه بوده است.

ولی نه، روایت را از امام شنیده است و بعد هم برای دیگران هم نقل کرده و گفته است که شما هم این‌طوری عمل کنید، بعد ما می‌گوییم که قرینه است. یعنی چه قرینه است؟! همین‌که خودش نقل کرده، قرینه برای قبول است! خب می‌شود اصحاب! حالا ما این را ول کنیم و [بگوییم که] نه‌خیر این کسانی که قریب العهد به زمان ائمه علیهم‌السّلام هستند، اینها قرائن می‌فهمیدند! قرائن کجاست؟! بیخود کردند! نفهمیدند! آدم که با آنها شوخی ندارد!

اتفاقاً یک مقداری از بحث امروز ما راجع به این است؛ یک حدودی. چون بحث به بحث اجماع درصورت عدم دلیل کشیده می‌شد حالا إن‌شاء‌الله جلسۀ بعد راجع به این یک مقداری بحث [می‌کنیم]؛ بحث راجع به اجماع است البته درصورت تعارض دلیلین یا اجمال دلیل یا فقدان دلیل، در آنجا که بحث مسئلۀ تخییر و اینها هست می‌خواستم امروز یک مقداری راجع به بحث کیفیت اجماع و حجیت اجماع و اینها صحبت کنیم که خب مطالب امروز یک مقداری برای جلسۀ بعد زمینه‌ساز شد.