ارتباط با امام زمان علیه السّلام
توضیحاتی دربارۀ مکاشفه، مشاهده و رؤیت اولیا
استاد آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس سرّه، در یکی از جلسات درس خارج اصول، به توضیح تفاوت مکاشفه و مشاهده میپردازد؛ مکاشفه تجربهای باطنی و فردی است که ممکن است ناشی از قوه خیال باشد و دیگران آن را نمیبینند، در حالی که مشاهده آثار ظاهری دارد و دیگران نیز میتوانند آن را ببینند. ایشان ضمن نقل کلامی از مرحوم آقای انصاری میفرمایند: بیش از 90 درصد تشرفات محضر امام زمان علیه السلام از سنخ مکاشفه بوده است. برای تشخیص مشاهده و مکاشفه بودن تشرف، شخص باید اهل فن، دارای مراتب نفسانی بالا و توانای در تشخیص بین شهود و کشف باشد. مرحوم استاد در پاسخ پرسشی پیرامون روایاتی که ادعای مشاهده قبل از خروج سفیانی را تکذیب میکنند، میفرماید: این نهی در مقام اثبات و اعلان عمومی است نه نفی امکان رؤیت برای افراد خاص و در همین راستا به داستان مشاهده امام زمان در دوران کودکی خود و ملاقات مرحوم حداد با آن حضرت اشاره میکنند. استاد حسینی طهرانی در پایان به فلسفه متفاوت بودن انقلاب روحی افراد پس از مشاهده پرداخته و آن را مرتبط با سطح معرفت شخص میدانند.
مرتب سازی:
ارتباط با امام زمان علیه السّلام
6بعد سالها گذشت از این قضیه، یک دفعه همین چند سال پیش بود، دیگر اواخر بود، زیر کرسی نشسته بودیم. این شاهد این قضیه است. یکدفعه مرحوم آقا گفتند: «شما که حضرت را دیدید توی مشهد، توی بالاسر، یادتان میآید؟» معلوم میشود که این قضیه، قضیۀ خارجی بوده. اینکه یادم هست، حضرت ریششان بلند نبود و تقریباً این مقدار بود و یک مقداری چیز و ریششان هم خیلی ریش کثیف1 نبود، ریش خفیف بود. آن آثاری که مطالعه کردیم، آنها بود دیگر و آن اخبار و این چیزها بود.
منظور اولیای الهی از ارتباط با امام زمان چیست؟
تلمیذ: داریم رؤیت مثلاً اولیا چه نسبتی دارد؟ [وقتی از مرحوم] انصاری [یا] آقای حداد سؤال میکنند، [میگویند]: «کور است آن چشمی که هر صبح از خواب برخیزد، اوّلین نظرش به امام زمان [نیفتد]!»2 این رؤیت باطنی است؟
استاد: نه، منظور ایشان یک چیز دیگر است. منظور ایشان این است که «به هرچه مینگرم روی رُخَت جلوهگر است!» منظور این است.
تلمیذ: مقام ولایت است؟
استاد: بله، اینها همه هرچه در عالم است، ظهور آثار و افعال و نیّات و کارهای اوست که دارد [انجام میشود]، [یعنی] به هرچه نگاه میکنم دارم تو را میبینم! این [منظور] آقای حداد است، نهاینکه هر کسی چشمش را [باز میکند ببیند] امام زمان دمِ در خانهاش ایستاده!
تلمیذ: بله، من همین را میخواهم عرض کنم.
استاد: این نیست، بله.
تلمیذ: حالا اینکه مسئله برای اینها...!
استاد: اینها، بالاست و اینها.
تلمیذ: پس این رؤیت ظاهری برای اینها دیگر [نیست]؟
استاد: چرا، اینها هم هست.
تلمیذ: یعنی عادی است برایشان؟
استاد: عادی است، بله، میبینند منتها تشخیص نمیدهند.
تلمیذ: تشخیص؟
استاد: نمیدهند. برای اولیا؟
تلمیذ: بله.
استاد: خب میبینند، نه، اینها مسئله [و] چیزی ندارند.
تلمیذ: یعنی چیزی نیست که میخواهند از [نظر] کرامت نقل کنند!
استاد: نهخیر.
تلمیذ: چونکه... .
ملاقات مرحوم حداد با امام زمان علیه السّلام
استاد: اتفاقاً در همین، در این کتاب، یک کتابی هست راجع به آقای حداد [که] آن [طبع] شده.
- لغتنامۀ دهخدا: «انبوه و دَر هم، در هم پیچیده.»
- روح مجرّد، ص 513:
«یک روز یک نفر از ایشان [مرحوم حداد] پرسید: ”آیا شما خدمت حضرت ولیّعصر ارواحنا فداه مشرّف شدهاید؟!“ فرمودند: ”کور است هر چشمی که صبح از خواب بیدار شود و در اولین نظر نگاهش به امام زمان نیفتد.“
أقول: چقدر این جمله شبیه است به کلام مرحوم آیةالله حاج شیخ محمدجواد انصاری همدانی ـ قدّس الله تُربتَه ـ که چون از ایشان سؤال شد: ”چهوقت انسان حضور صاحبالزّمان میرسد؟!“ فرمودند: ”در وقتی که حضور و غیبتش برای انسان تفاوت نداشته باشد.“»