جلسه ۳۲۹

یکی از مسائل و جهاتی که مجتهد باید نسبت به روایات نظر بیندازد و یکی از مواردی که محل شک و شبهه است ـ نه حالا اینجا حتی در جاهای دیگر ـ [این است که] باید نگاه کند و ببیند این مسئلۀ مهم فقهی در چه مرتبه‌ای از اهمیت فقهی قرار دارد. بعد تاریخ این مسئله را بداند که این قضیه از نقطه‌نظر سیر تاریخی در کدام مرحله‌ای از تاریخ برای مردم بیان شده است. خب وقتی که ما نگاه کنیم، اگر ببینیم یک مسئله‌ای خیلی برای شیعه مهم است اما در زمان امام حسن عسکری علیه‌السّلام نقل شده است، خب این محل اشکال است که چرا کسی نباید این قضیۀ به این مهمی را تا زمان امام حسن عسکری نداند و یک نفر بیان نکند؟!

یک وقتی حالا قضیه حکم فرعی است فرض کنید عرق جنب از حرام نجس است یا نه؟ خب این یک مسئلۀ فقهی است و خیلی هم مسئلۀ مهمی هم نیست و خیلی اهمیت ندارد. داریم که این روایت از امام حسن عسکری است و حضرت فرمودند که نه نجس نیست ولیکن نمی‌شود در آن نماز خواند.¹ لذا فقهاء به همین روایت فتوای به عدم تنجیس عرق جنب از حرام می‌دهند.

اما فرض کنید که یک روایت از نقطه‌نظر فقهی امر خیلی مهمی در حج است که اگر کسی که در منیٰ است مثلاً فلان کار را انجام ندهد حجش باطل است یا در عرفه، آن وقت این روایت فقط از امام هادی علیه‌السّلام نقل بشود؟! این‌طور نمی‌شود! فرض کنید که دویست سال از اسلام گذشته است و همۀ مردم حجشان باطل است؟! خب این مسئله مگر هم‌چنین چیزی می‌شود؟! فقط امام هادی این قضیه را نقل کرده است؟! این نمی‌شود.

اگر شما به روایت نوروز نگاه کنید با این اهمیتی که در این روایت برای آن ذکر می‌کند که این اسرار خدا است، این ایام الله است، این فلان است و چیست و ...، خب این یک هم‌چنین مسئله‌ای که آن‌قدر امام صادق دارد روی این مسئله تأکید می‌کند، صدو پنجاه سال هیچ خبری از آن نبوده است؟! این مسئله اصلاً نمی‌شود و امکانش نیست. جای تعجب است! نمی‌دانم چطور اینها غافل از این نکته هستند!