جلسه ۳۱۱

... خود مرحوم نائینی در اینجا ـ در مورد فری اوداج اربعه ـ به‌واسطۀ حسن‌ظن به فعل مسلم و حمل فعل مسلم بر صحت در اینجا اصالت تذکیه را جاری می‌کنند، این حسن‌ظن است. حالا لعلّ اینکه یک مسلمانی آمده مسوخ را سر بریده است [آن‌وقت چه می‌گویید؟!] فعل مسلم که حمل بر صحت است درصورتی است که آن مسلم چیزی را که انجام می‌دهد در خود آن موضوع با احراز موضوع، آن فعلش حمل بر صحت است یعنی اگر فرض بکنیم که یک غنمی را می‌خواهد سر ببرد حالا که سر بریده می‌گوییم که درست سر بریده است اما اینکه یک لحمی افتاده چرا بگوییم که صحت فعل مسلم؟! لعلّ اینکه یک مسلم می‌خواهد سر یک سگ را ببرد! چه دلیلی داریم که بگوییم که این مسلمان حتماً خواسته سر یک حیوان مأکول اللحم را ببرد؟! حمل فعل مسلم بر صحت دیگر اصلاً نمی‌آید. مثلاً مسلم نماز خوانده و ما شک در صحت و عدم صحت داریم و نذر کردیم دو درهم را به یک مصلّی بدهیم می‌بینیم که یکی نماز خواند اما هم‌چنین یک مقدار الاکلنگی یک ذره بالا و پایین می‌پرد خلاصه یک‌طوری نمازش را می‌خواند، اینجا می‌گوییم که حمل فعل مسلم بر صحت است و دو درهم را به او می‌دهیم. یااینکه روزه گرفته است و نمی‌‌دانیم او در این روزه افطار کرده یا نکرده است؟ لاابالی بوده است یا... می‌گوییم که فعل مسلم حمل بر صحت باشد و إن‌شاءالله روزه درست است و امثال‌ذلک.

حالا اگر یک کسی روزه بگیرد و ما بگوییم که چون این روزۀ قضا داشته است بنابراین این شخص این روزه‌ای که گرفته روزۀ قضای ماه رمضانش است و روزۀ کفاره نیست، این صحیح نیست لعلّ اینکه روزۀ کفاره باشد لَعّل اینکه از باب عشرة مساکین أو مثلاً صوم عشرة أیام باشد. اینکه فعل مسلم حمل بر صحت باشد، در این حمل بر صحت موضوع احراز نمی‌شود بلکه درصورت احراز موضوع فعل مسلم حمل بر صحت می‌شود یعنی اول باید موضوع احراز بشود که غنم است بعد حالا که او سر برید، می‌گوییم که إن‌شاءالله درست سر بریده است. اما اینکه حالا یک لحمی افتاده است ما بگوییم که فعل مسلم حمل بر صحت کنیم؟! اول باید احراز بشود که این مسلمان که فری اوداج اربعه را کرده است این حیوان غنم بود بعد آن شرائط صحت را مثل استقبال و تسمیه و اینها را با حمل فعل مسلم بر صحت درست کنیم.