جلسه ۳۰۴

این سنگ قبر آقای مطهری و میرزا هاشم آملی بر دیوار هست! شخصی می‌گفت که آقا مرده را می‌شود ایستاده دفن کنند؟! زید ایستاده نمی‌خوابد لذا صبح وقتی که خوابیده است بخواهد بلند شود ما شک می‌کنیم لذا استصحاب ـ استصحاب کشکی است شما باور نکنید این استصحابها بی‌خود است! ـ عدم قیام را از بعد از یقظه می‌کنیم ولی قیام و جلوس دیگر اصل در اینجا ندارد. چون اصل اصل تضاد است. اگر در اینجا ما با اصل عدم تذکیه بخواهیم اثبات عدم مذکّیٰ بکنیم با این عدم روبرو می‌شویم که اصل عدم فری اوداج با توجه به این شرایط است. چرا؟ چون لعلّ اینکه ممکن است با توجه به این شرایط این مسئله انجام گرفته است، با شرایط تذکیه انجام گرفته است به‌خصوص اینکه اگر شبهه شبهۀ مفهومیه و حکمیه باشد. إن‌شاءالله در جلسۀ بعد راجع به این شبهۀ مفهومیه و حکمیه‌ صحبت می‌کنیم. بناءًعلیٰ‌هذا در اینجا ما اصل نداریم.

اگر شخصی در اینجا نسبت به این تضاد بگوید که در اینجا تضاد پیش می‌آید یعنی قول به تقابل تضاد موجب تضاد است. چرا؟ این اصل عدم تذکیه در اینجا ما باید ببینیم از نظر شارع چه حکمی در اینجا به او بار شده است؟ شکی نیست بر اینکه تذکیه عبارت از وجود حالت و وجود صفتی است که ثبوتیه است و براساس آن صفت ثبوتیه حلیت و طهارت مترتب است. آن صفت ثبوتیه در حیوان موجب حلیت و طهارت است. فَلهذا شارع حکم به حلیت و طهارت کرده است. همین‌طور نجاست و حرمت به‌واسطۀ ثبوت صفتی است که موجب آن طهارت و موجب حرمت در اینجا خواهد شد.

خُبث ذاتی موجب شارع حکم به نجاست و حرمت

پس در جایی شارع حکم به نجاست و حرمت می‌کند که در آنجا یک صفتی موجود است که آن صفت می‌آورد و به‌واسطۀ آن خبث ذاتی حرمت و نجاست مترتب بر آن محل است. پس با جریان اصل عدم تذکیه ممکن است تعارض بشود با جریان اصل عدم این خبث ذاتی، ممکن است خبث ذاتی در اینجا وجود نداشته باشد، عدم وجود این صفتی که موجب حرمت است باشد، اصل این است.