جلسه ۳۰۲

بنابراین استفادۀ از احجار، اشجار، اخشاب و اینها برای هر شخصی در حدّ بِناء غرفةٌ واحده مجاز است و همین‌طور تصرفاتی که انسان می‌کند مثل استفادۀ از میاه برای دفع عطش و استفادۀ از فواکه و لحوم برای بقاء حیات به حدّ ضرورت [مجاز است] نه‌اینکه همه را بخورد مثلاً اگر یک ظرف غذا هست همه‌اش را نباید بخوریم بلکه باید یک‌سوم یا یک‌چهارم را بخوریم! قاعدۀ اصالة الحظر برای رژیمی‌ها خیلی خوب است! این مقدار اصالة الحظر نسبت به این مسئله دلیلش قائم است. بقیۀ مسائل می‌ماند؛ بقیۀ مسائل احتیاج به اذن مولا دارد و این ملاک برای اصالة الحظر است که البته این یک طرف قضیه است.

ملاک اصالة البرائه

برای اصالة البرائه ادلّۀ زیادی هست که در آیات داریم: ﴿قُلۡ مَنۡ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَهِ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزۡق﴾¹ یا آیۀ ﴿وَ كُلُواْ وَ ٱشۡرَبُواْ وَ لَا تُسۡرِفُوٓاْ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ﴾² که دلالت بر حلیت و اباحۀ اکلُ و شرب می‌کند یا آیاتی که راجع اکل، لَحم و اینها هست مثل ﴿ثَمَٰنِيَةَ أَزۡوَٰجٖ مِّنَ ٱلضَّأۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَمِنَ ٱلۡمَعۡزِ ٱثۡنَيۡنِ قُلۡ ءَآلذَّكَرَيۡنِ حَرَّمَ أَمِ ٱلۡأُنثَيَيۡنِ أَمَّا ٱشۡتَمَلَتۡ عَلَيۡهِ أَرۡحَامُ ٱلۡأُنثَيَيۡنِ نَبِّ‍ُٔونِي بِعِلۡمٍ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ﴾³ که دلالت بر حلیت و اباحه می‌کند و همین‌طور حلیت نه به‌نحو ضرورت که اگر حتی یک لقمه اضافه بر این مقدار باشد عبد مؤاخذ است، نه‌خیر این به‌نحو متعارف اشکال ندارد. ضرورت در اینجا مسئله‌ای نیست. سکنیٰ به‌نحو متعارف باشد هر شخصی به آن مقداری که احتیاج و نیاز دارد باید سکنیٰ هم داشته باشد مثلاً نیاز کسی چهارتا اطاق است و نیاز دیگری دوتا اطاق است، کسی نیازش چهل‌تا اطاق است. هر کسی بر حسب موقعیت خودش مورد لحاظ است.

تفاوت افراد براساس نیاز

ما وقتی که این منزل را می‌ساختیم من از اول واقعاً قصدم دو طبقه بود. به‌جهت اینکه نیازم دو طبقه بود که یک طبقه عائله باشند و طبقۀ فوقانی طبقۀ کتابخانه و محل مطالعه بود. چون مطالعه در همان محیطی که عائله هستند برای من امکان ندارد اصلاً امکانش نیست. آن‌هم با توجه به حجم کتاب‌ها که اصلاً به‌هیچ‌وجه امکانش نیست. اصلاً قصد دو طبقه داشتیم و نقشه را هم از اول دو طبقه کشیده بودیم. اینکه می‌گویم: نیاز، به‌خاطر همین است که انسان گاهی اوقات گیر می‌کند. به یک نحو دیگری می‌خواستیم انجام بدهیم که جایی برای ارتباطاتمان و مراجعاتمان و اینها در یک در مکان دیگر باشد چون آنجا که نمی‌شود دویست نفر بیایند! در خیابان که نمی‌توانیم فرش پهن کنیم! بعد فکر این را کردم که اگر بخواهیم جای دیگری را برای رفت و آمد قرار بدهیم عملاً وقت زیادی از ما صرف می‌شود و یک مخارج زائدی هم در اینجا تعلق می‌گیرد لذا ما این طبقۀ زیر زمین ـ حسینیه ـ را بالإجبار اضافۀ بر برنامه کردیم درحالی‌که اصلاً جزو برنامۀ ما نبود.