جلسه ۲۹۹
توضیحات:
الدليل 3: العقل و الجواب عنه - التقرير 1: العلم الإجماليّ
جلسه ۲۹۹
7علم اجمالی منجّز
پس این احتیاط هم که محال هست بنابراین این علم اجمالی نسبت به تکالیف واقعی عملاً منجّز نیست آن علم اجمالی‌ای منجّز است که آن علم اجمالی به ثبوت تکالیفی ما بأیدینا آن علم اجمالی در اینجا هست؛ یعنی ما علم اجمالی داریم بر اینکه مکلفیم به تکالیفی که مؤدّای همین طرق و اصول و امارات است. ما به این عمل کنیم خب این‌هم جلوی دست ما هست آن مقداری که ما تفحص می‌کنیم ظفر پیدا می‌کنیم عمل می‌کنیم بقیه شبهۀ بدوی می‌شود و منحل می‌شود. این اصل اشکال را به‌طورکلی ازبین می‌برد.
تلمیذ: ...
استاد: نه، آن مربوط به عالم قیامت است.
تلمیذ: پس در برزخ هست؟
استاد: بله، در برزخ هست. برزخ هم باید مواظب باشیم. عقب و جلو، قزوینی این‌طرف آن طرف باید هفت حوض!
تلمیذ: منظور از بوی سیب در روایت ذیل چیست؟!
استاد:
الحَسنُ البَصریُّ وَ أُمُّ سَلَمَةَ: أنَّ الحَسَنَ وَ الحُسَینَ دَخلا عَلَى رَسولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ و سلّم وَ بَینَ یَدَیهِ جَبرئیلُ فَجَعلا یَدورانِ حَولَهُ یُشَبِّهانِهِ بِدِحیَةَ الكَلبیِّ فَجَعلَ جَبرئیلُ یومی بیَدِهِ كالمُتَناوِلِ شَیئاً فَإذا فی یَدِهِ تُفّاحَةٌ وَ سَفَرجَلَةٌ وَ رُمّانَةٌ فَناولَهُما وَ تَهَلَّلَ وَجهاهُما وَ سَعَیا إلَى جَدِّهِما فَأخَذَ مِنهُما فَشَمَّهُما ثُمَّ قالَ: «صیرا إلَى أُمِّكُما بِما مَعَكُما وَ إبدَءا بِأبیكُما».
فَصارا كَما أمَرَهُما فَلَم یَأكُلوا حَتَّى صارَ النَّبیُّ إلَیهِم فَأكَلوا جَمیعاً فَلَم یَزَل كُلَّما أُكِلَ مِنهُ عادَ إلَى ما كانَ حَتَّى قُبِضَ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ و سلّم قالَ الحُسَینُ عَلَیهِ السَّلامُ: «فَلَم یَلحَقهُ التَّغییرُ و النُّقصانُ أیّامَ فاطِمَةَ بِنتِ رَسولِ اللهِ حَتَّى توُفّیَت فَلَمّا توُفّیَت فَقَدنا الرُّمّانَ وَ بَقیَ التُّفّاحُ وَ السَّفَرجَلُ أیّامَ أبی فَلَمّا اُستُشهِدَ أمیرُالمُؤمِنینَ فُقِدَ السَّفَرجَلُ وَ بَقیَ التُّفّاحُ عَلى هَیئَتِهِ عِند الحَسَنِ حَتَّى ماتَ فی سُمِّهِ وَ بَقیَتِ التُّفّاحَةُ إلَى الوَقتِ الَّذی حوصِرتُ عَنِ الماءِ فَكُنتُ أشَمُّها إذا عَطِشتُ فَیَسكُنُ لَهَبُ عَطَشی فَلَمّا اشتَدَّ عَلَیَّ العَطَشُ عَضَضتُها وَ أیقَنتُ بِالفَناءِ».
قال عَلیُّ بنُ الحُسَینِ عَلَیهِ‌السَّلامُ: «سَمِعتُهُ یَقولُ ذَلِكَ قَبلَ مَقتَلِهِ بِساعَةٍ فَلَمّا قَضَى نَحبَهُ وُجِدَ ریحُها فی مَصرَعِهِ فالتُمِسَت وَ لَم یُرَ لَها أثَرٌ فَبَقیَ ریحُها بَعدَ الحُسَینِ وَ لَقَد زُرتُ قَبرَهُ فَوَجَدتُ ریحَها تَفوحُ مِن قَبرِهِ فَمَن أرادَ ذَلِكَ مِن شیعَتِنا الزّائِرینَ لِلقَبرِ فَیَلتَمِسُ ذَلِكَ فی أوقاتِ السَّحَرِ فَإنَّهُ یَجِدُهُ إذا كانَ مُخلِصاً».1
- . المناقب، ج ۳، ص ۳۹۱.
ترجمه: «حسن بصری و ام سلمه گفته‌اند: یک بار که حسنین به حضور پیغمبر اسلام آمدند، جبرئیل به‌صورت دحیه کلبی در حضور آن حضرت بود. حسنین علیهماالسّلام در اطراف جبرئیل که گمان می‌کردند دحیه کلبی است، جست و خیز می‌کردند. جبرئیل دست خود را حرکت داد و این‌طور وانمود کرد که چیزی در دست دارد. ناگاه دیدند که او یک سیب، یک بِه و یک انار در دست دارد. جبرئیل آن میوه‌ها را به حضرت حسنین داد. حسنین درحالی‌که از شدت خوشحالی چهره‌شان برق میزد به‌طرف پیامبر خدا رفتند. رسول خدا آنها را گرفت، بویید و فرمود: ”با همین میوه‌ها نزد مادرتان فاطمه بروید، اگر قبل از آن نزد پدرتان بروید بهتر است.“ آنها دستور پیغمبر خدا را اجرا کردند و چیزی از آن میوه‌ها نخوردند تااینکه پیامبر خدا نیز نزد آنها رفت و همگی از آن میوه‌ها خوردند. تا زمان رحلت پیامبر اعظم اسلام، هرچه که آنها از آن میوه‌ها می‌خوردند، چیزی از آنها کم نمی‌شد و هم‌چنان به حالت اول خود باقی بودند.
امام حسین علیه‌السّلام فرمود: ”تا فاطمه اطهر زنده بود، آن میوه‌ها دچار هیچ‌گونه تغییر و نقصانی نشدند. زمانی که حضرت زهرا از دنیا رفت، انار گم شد، ولی سیب و بِه در زمان حیات حضرت امیر باقی ماندند. هنگامی که حضرت امیر را شهید کردند، بِه نیز مفقود شد، ولی سیب به همان حالت برای امام حسن باقی بود، تا زمانی که آن حضرت را به‌وسیلۀ زهر کشتند. آنگاه آن سیب هم‌چنان باقی بود، تا آن زمانی که آب را در کربلا به روی من بستند. من هرگاه که تشنه می‌شدم، آن سیب را می‌بوییدم و تشنگی‌ام کاهش می یافت. هنگامی‌که تشنگی من به نهایت رسید و یقین به فنا کردم، آن سیب را گاز زدم.“
حضرت علی بن الحسین علیهماالسّلام می‌فرماید: ”پدرم یک ساعت قبل از اینکه شهید شود، این مطلب را می‌فرمود. موقعی که پدرم شهید شد بوی آن سیب از قتلگاه آن حضرت به مشام می‌رسید. من به جستجوی آن سیب پرداختم، ولی اثری از آن نیافتم. بوی آن سیب بعد از شهادت امام حسین هم‌چنان باقی بود. من قبر مقدس آن حضرت را زیارت کردم و بوی آن سیب از قبر مبارکش استشمام می‌شد. شیعیانی که به زیارت قبر امام حسین می‌روند، اگر با اخلاص باشند در موقع سحر بوی آن سیب را احساس خواهند کرد.» (محقق)
- . المناقب، ج ۳، ص ۳۹۱.