جلسه ۲۹۶

پس وجوب تشهد درصورتی است که علم اجمالی ما منجّز باشد و اگر علم اجمالی منجّز نبود درصورت فوات سجدۀ ثانیه دیگر تشهد لازم نیست. حالا که علم اجمالی منجّز می‌شود إمّا السجدة و إمّا التشهد أحدهما فائتٌ بنابراین با تنجّز علم اجمالی باید سجده را انجام بدهد و وقتی که سجده را انجام داد باید تشهد هم انجام پیدا کند. پس اینکه الآن علیٰ أیِّ فرضٍ یقین به اتیان تشهد است چه سجده از او فوت شده باشد یا سجده از او فوت نشده باشد، به‌خاطر اینکه تنجّز علم اجمالی در اینجا موجبِ این یقین به تشهد در اینجا هست ولی عکسش این‌طور نیست که اگر تشهد شده باشد سجده هم همین‌طور، این‌هم یکی از فروعاتی که در اینجا هست.

البته یک مطلبی را ایشان می‌فرمایند و این مطلبشان را هم عرض کنیم؛ این حرف راجع به قضیۀ انحلال و عدم انحلال علم اجمالی است. حالا طرح مسئله‌اش را می‌گویم، بروید راجع به این مسئله فکر کنید چون محل معرکه آراء است و آن اینجا است که دربارۀ انحلال و عدم انحلال علم اجمالی است و اگر کسی بعد از فراغ از صلاة علم اجمالی پیدا کند که إمّا رکنٌ مِن الصلوة عنه الفائت أو جزءٌ مِن الوضوء.

طرح مسئله به این شکل است در علم اجمالی ترک رکن از صلاة موجب بطلان صلاة است و اگر جزئی از وضو باشد صلاة باطل است. حکم به بطلان صلاة و عدم اعادۀ وضو کردند؛ حکم به بطلان صلاة به‌خاطر تنجیز علم اجمالی است و عدم اعادۀ وضو به‌خاطر قاعدۀ فراغ است. این مسئله به این کیفیت است و اشکالاتی که بر این قضیه بار می‌شود، راجع به این مسئله [بعداً مطالبی بیان می‌کنیم]. به این مسئله فکر کنید و ببینید که در اینجا حکم چیست، إن‌شاءالله در جلسۀ بعد بیان می‌کنیم.

اللهم صل علی محمد وآل محمد