جلسه ۲۹۳

ما الآن در علم اجمالی نمی‌دانیم که آیا این إناء به‌خصوص مورد جعل شارع برای احتراز هست یا نیست؟! علم اجمالی ما در مقام اثبات می‌آید به ما می‌گوید که چشمت کور، دنده‌ات نرم چون مولا یَجبُ الاحتراز گفته است لذا شما باید احتراز بکنید. مولا می‌گوید که من که از کلیهما نگفته‌ام! می‌گوییم که تو کلیهما نگو، مای عاقل به‌عنوان مکلف در مقام عمل و در مقام اجرا از هردو باید احتراز کنیم، شارع نگفته است. شارع گفته است که یَجبُ الاحتراز عن إناء المتنجّس. پس در مقام ثبوت نمی‌دانیم در نفس‌الأمر جعل شارع به این تعلق گرفته است یا نگرفته است و به عبارت دیگر آیا مصداق برای آن طبیعت کلیه هست یا نیست؟! این را ما نمی‌دانیم ولی وقتی علم تفصیلی بیاید که می‌دانیم. وقتی علم تفصیلی می‌آید یعنی با چشم می‌بینیم که یک قطره دم در این إناء افتاد، اینجا دیگر می‌دانیم مصداق برای احتراز قرار گرفته است. وقتی قرار گرفته است دیگر نمی‌تواند علم اجمالی در اینجا جعل مجدّد باشد لذا به‌طورکلی تکویناً یک جعل در اینجا بیشتر باقی نمی‌ماند و آن عبارت از وجوب احتراز نسبت به این إناء است نه‌اینکه حکمین متماثلین است نه، لا یبقیٰ إلاّ حکمٌ واحد لا مِن حیثُ امتناع اجتماع حکمین متماثلین إحنا نقلٍ العلم التفصیلی علی العلم الإجمالی بل مِن حیث أنّه لا یکون إلاّ حکمٌ واحد یک حکم در اینجا بیشتر نداریم و آن عبارت از وجوب احتراز از إنائی است که بر این تعلق گرفته است. این تا اینجا بحث راجع به انحلال علم اجمالی بود که به قدر امکان در اینجا صحبت شد.

البته نسبت به مسئلۀ آقای خوئی ادامه دارد. یک اشکالی در بیان آقای حکیم هست یعنی یک إن قُلتی ایشان کردند و خیلی هم طولش دادند ولی اصلاً لا طائلَ تحته هست که إن‌شاءالله آن را به‌نحو اجمال در جلسۀ بعد عرض می‌کنیم و بعد دیگر سراغ بقیۀ مسائل می‌آییم.