بررسی حدیث «الأشیاءُ مُطلَقةٌ...» (1)

بناءًعلیٰ‌هذا سواءٌ اینکه در اینجا اصل بر خود عدم ورود نهی تعلق بگیرد، چه اینکه بگوییم: اصل مثبت است یا اصل مثبت نیست، یااینکه این امر تعلق گرفته اصل اباحه را ثابت می‌کند، یا موضوع اباحه را ثابت می‌کند، در هردو مورد و در تمام این موارد با استصحاب عدم ورود نهی، جهل به اثبات اباحه برای جمیع مواردی که جهل نسبت به حکم واقع داریم، ثابت می‌کنیم. این کلام مرحوم آخوند و همین‌طور اشکالاتی که خب مرحوم آقای حکیم وارد کردند است.

تلمیذ: این کلام مرحوم حکیم در اینجا مردود واقع شد فرمایش شما ردی نکرد بالأخره موضوع را درست کرد، دلیل اطلاق را هم ما از خود روایت می‌فهمیم. این فرمایش شما به جا است ولی کاری به فرمایش آقای حکیم ندارد.

استاد: ببینید مرحوم آقای حکیم برای اینکه اصل مثبت نکند آمد مثبت با اصل را موضوع حکم قرار داد، نه خود حکم. ایشان فرمودند که از خود اصل، اثبات موضوع حکم می‌کند، ما حکم اباحه را از «کُلُّ شَیءٍ مُطلقٌ» می‌فهمیم و می‌گوییم که باز در اینجا موضوع این اثبات اباحه را با اصل احراز می‌کنیم این موضوع برای مجهولُ الحکم که نیست موضوع برای حکم، عدم، الحکم الذّی لم یرد فیه نهیٌ است، شما از کجا می‌آیید حکم را برای مجهولُ الحکم می‌گیرید تا مجهولُ الحکم دو شق داشته باشد، یک شقش عدم ورود نهی باشد، یک شقش تعارض دلیلین باشد؟! ما می‌گوییم که در اینجا اصلاً موضوع برای حکم، آنچه را که اصل ثابت می‌کند مجهولُ الحکم است، آنچه که اصل ثابت می‌کند معدومُ الورود است این را ما ثابت می‌کنیم شما چرا می‌گویید: مجهولُ الحکم؟! اگر شما بگویید که معدومُ الحکم خب مجهولُ الحکم لازمۀ آن است پس ما می‌گوییم که این‌هم اصل اصل مثبت شد، اصل می‌آید ثابت می‌کند؛ موضوعی را ثابت می‌کند که عنوان معدومُ الورود بر آن صدق بکند، نه عنوان مجهول. از معدومُ الورود ما به مجهولُ الحکم برسیم این می‌شود اصل مثبت و فرق نمی‌کند که اصل در اینجا موضوع را ثابت بکند و از آن موضوع حکم ثابت بشود یااینکه موضوعی را ثابت کند که از این موضوع، موضوع دیگری ثابت بشود، باز آن‌هم اصل مثبت است فرقی نمی‌کند ما در اینجا می‌آییم می‌گوییم که از این نقطه‌نظر اشکال مرحوم حکیم وارد است مگر اینکه آن بیان خود آن ...