روایات راجع به حلّیت مشتبه (1)

امام علیه‌السّلام مواردی را در این روایت ذکر می‌کنند؛ یکی ثوب که شما این ثوب را از سوق اِشترا می‌کنید و ممکن است این ثوب سرقت باشد، چه حکمی دارد؟ یااینکه زنی که حضرت می‌فرمایند که در تحت حبالۀ نکاح است ممکن است که اُخت باشد یا رضیعه باشد! علیٰ‌أیّ‌حال از این موارد زیاد سؤال می‌کنند فرض کنید قبلاً شیر خورده و أخ رضاعی زن است، الآن دوتا بچه هم دارند می‌آیند سؤال می‌کنند، زیاد اتفاق افتاده با علل مانعۀ حرام ازدواج می‌کنند مثل رضاعت یا مثلاً قبلاً ازدواج کرده، صاحب بچه است خب آدم به آنها چه بگوید؟! علیٰ‌أیّ‌حال دیگر مسئله مشکل است و دیگر نمی‌شود کاری کرد.

تلمیذ: بنا بر مصلحتی که در ازدواج هست باید بگذاریم مخفی بشود؟

اهمیت آگاهی از کیفیت برخورد شریعت با مجرمین

 استاد: بله، در این‌گونه موارد حتی الأمکان انسان نباید کنکاش کند؛ ولی یک وقتی خود شخص می‌آید و مدام پیگیری می‌کند، آن‌وقت دیگر در آنجا چاره‌ای نیست. مثلاً آن زنی که خدمت امیرالمؤمنین علیه‌السّلام آمد گفت که «إنّی زَنَیتُ فَطَهِّرنی» حضرت فرمودند: مگر چه‌کار کردی؟! گفت که «إنّی زَنَیتُ» حضرت فرمودند: برو پی کارت، اشتباه می‌کنی بعد رفت و برگشت دوباره گفت: «طَهِّرنی یا علی» حضرت فرمود: برو اشتباه می‌کنی خیال می‌کنی، تخیلات تو را گرفته، تصورات برای تو پیدا شده، بعد دوباره می‌آید و... ظاهراً حامل بوده بعد حضرت می‌گوید: برو حملت را به‌دنیا بیاور و....¹

مدام حضرت در مقام دفع است و نمی‌خواهد حدّ جاری بشود، حالا برود توبه کند. از اینجا می‌فهمیم اصلاً این حدود جنبۀ اصالت ندارند، اصالت اوّلی ندارند. بله فقط جنبۀ مانعیت و دافعیت دارند، به‌خاطر اینکه قبح مسئله در اجتماع ازبین نرود این مسائل حد هست والاّ اگر خودش اصالت داشت حضرت باید بیاید یکی‌یکی در خانه‌ها را بزند و آدم‌ها را بیرون بکشد و حد جاری کند. جریان حدود به‌خاطر این جهات اجتماعی است.