بررسی حدیث حجب (1)

اشکال مهم بر استدلال به روایت حجب

اشکال دیگری که من این اشکال را ندیدم این است که اصلاً برفرض که استناد این حجب إلی الله باشد، و آن مواردی که به‌واسطۀ اخفاء الظالمین این احکام از ما مخفی است را شامل نمی‌شود؛ یعنی اختصاص پیدا می‌کند به شرب توتون و بعضی از احکام جزئی و امثال‌ذلک، اگر این‌طور است اشکال این است که از کجا ما فرق بگذاریم بین اینکه این به‌واسطۀ حادث سماوی بوده یا از عدم بیان شارع بوده یا به‌واسطۀ اخفاء ظالمین بوده؟! از کجا فرق بگذاریم؟! الآن ما در یک قضیه‌ای گیر می‌کنیم مثلاً آیا شرب توتون حلال است یا حرام است؟ خب لعل اینکه به‌واسطۀ اخفاء ظالمین بوده، لعل اینکه به‌واسطۀ حجب من الله بوده، از کجا ما فرق بگذاریم؟! این اشکال است، اشکال جدّی در این روایت این است که فرق بین اینکه به‌واسطۀ اخفاء ظالمین است یا به‌واسطۀ چیز دیگر، برای کسی امکان ندارد الاّ در یک مورد یا دو مورد که قطعاً بدانیم که حالا مثلاً چه قضیه‌ای بوده است. وقتی این‌طور باشد پس این روایت اصلاً لغو است این روایت اصلاً دیگر معنا ندارد. چطور شارع، پیغمبر اکرم یا امام صادق علیهماالسّلام یک روایتی را بیان بکنند که اصلاً مصداق خارجی ندارد؟! امیرالمؤمنین علیه‌السّلام در نهج‌البلاغه یک مسئله‌ای بفرماید درحالی‌که مصداق خارجی ندارد، این اصلاً لغو کلام حکیم است و لغویت در کلام حکیم مثل امیرالمؤمنین و ائمه معصومین علیهم‌السّلام لازم می‌آید.

پس قطعاً «ما حَجَبَ اَللهُ عِلمَهُ عَنِ العِبادِ» یعنی خداوند مکلف را در موقعیتی قرار داده است که مِن غیرِ اختیارٍ مطلب یا حکم یا موضوعی از او مخفی است بنابراین روایت خلاف روایت قبلی، شامل شبهات حکمیه و موضوعیه خواهد شد.

یک نکته در اینجا بالنسبه به روایت قبلی هست که می‌خواستم آنجا یک تبصره‌ای بزنم إن‌شاءالله برای بعد باشد.

اللهم صل علی محمد و آل محمد