بررسی حدیث رفع (9)

توجه به این موضوع خیلی مهم است؛ کیفیت جعل در مقام انشاء که اصلاً چگونه حکم جعل می‌شود را اگر بتوانیم به یک جایی برسانیم دیگر آن‌وقت مطالبی را که قوم راجع به قصور احکام اوّلیه نسبت به قیود اضافی بر مأمورٌ‌به و یا عدم قصور و یا متمم جعل و امثال‌ذلک فرمودند را می‌شود [حل کرد].

اصطلاحی بودن حکم اوّلیه و ثانویه

تلمیذ: بنا بر فرمایشات جنابعالی حکم اوّلیه و ثانویه هم برداشته می‌شود؟!

استاد: بله، از سابق عرض کردم که حکم اوّلیه و ثانویه فقط در مجرد اصطلاح است یعنی به رتبه برمی‌گردد، مکلفُ‌به در یک رتبه حکمش این می‌شود و در رتبۀ دیگر حکمش چیز دیگر می‌شود. منظورم از رتبه همان شرایط است.

تلمیذ: دیگر به ادلّه نمی‌شود به‌عنوان حکم اوّلی نگاه کرد، لسان ادلّه فقط ناظر به حکم اوّلی نیست بلکه ناظر به آن تحقق شرایط و مقتضیات است.

استاد: بله اما چون عموم قضیه و غالب قضیه بر همان مورد غیر ابتلاء‌به موارد غیر ثانویه است لذا آن را جنبۀ اوّلی دادند و این را جنبۀ ثانوی، چون غالب این است.

اللهم صل علی محمد و آل محمد