جمع‌بندی بحث افتراق بین اماره و اصول

استاد: اشکال ندارد.

تلمیذ: در حقیقت آن پولی را که پرداخت می‌کند الآن جنس را نسیه خریده است ...

استاد: اگر به خود مال تعلق بگیرد حرام است.

تلمیذ: حالا اگر از کسی جنس خریدیم و چک به او دادیم و چک مدت‌دار است و فرض کنید وقتی می‌خواهد چک را به ما برگرداند دوباره قیمت پایین‌تری را می‌دهد.

استاد: این اشکال ندارد. شما در اینجا در واقع دارید یک معاملۀ دیگری می‌کنید؛ فرض کنید که الآن ساعت را به یک شخص به قیمت صد تومان فروختید که یک ماه دیگر پولش را بدهد؛ ولی این ساعت الآن هشتاد تومان قیمت دارد، الآن اگر بخواهد [بفروشد هشتاد تومان است]، بالأخره هر چیزی نسیه‌اش گران‌تر است، اگر شما این کار را انجام دادید و بعد اقاله کردید؛ این معاملۀ قبلی را اقاله و فسخ کردید و ‌گفتید که من الآن دوباره این جنس را از شما به قیمت پایین‌تر می‌خرم که الآن قیمتش را بپردازم، این اشکال ندارد.

خیال می‌کنم اینکه ایشان می‌گویند این‌طور است که یک افرادی هستند که اصلاً پول می‌گیرند و می‌روند پول را کم می‌کنند و می‌دهند، این اشکال دارد والاّ اگر اقاله باشد اشکال ندارد.

تلمیذ:؟؟؟

استاد: بله، به‌خاطر اینکه اینها مبادلۀ مال به مال است با زیاده و بدون توجه به تورم.

تلمیذ: نه منظور من با توجه به تورم است .... الآن هم قاعدتاً تمام معاملات براساس تورم است و کسی بیشتر از حد تورم نمی‌تواند معامله کند و ....

استاد: اگر منظور رعایت سودی است که این شخص با این پول کار می‌کند و غیر از تورم، اضافۀ مال پیدا می‌کند، خیال می‌کنم که الآن در بازار این‌طور باشد؛ یعنی الآن افرادی که در بازار با پول کار می‌کنند، این‌طور نیست که آخر سال که می‌شود [سودی نکنند]! بالأخره یک مقدار سود کرده‌اند و از این سود مخارج زندگی سالشان را تأمین کرده‌اند و بعد تازه این مال یک مقدار تورم هم پیدا می‌کند؛ پس سرمایۀ اینها هر سال باید دائماً پایین‌تر بیاید! این‌طور که نیست! این‌هایی که الآن با پول کار می‌کنند تورم را حساب می‌کنند که این پول در این یک سال چقدر تورم پیدا می‌کند؛ مثلاً به هزار تومان دویست تومان تورم می‌خورد؛ پس برای اینکه آخر سال این مال سر جایش محفوظ باشد، اینها باید هزار و دویست تومان داشته باشند. از آن‌طرف این یک سال که کار می‌کند، نمی‌‌خواهد مانند خر حمالی کند! بالأخره می‌خواهد یک پولی هم برای خودش بردارد! می‌گوید که پانصد تومان هم به این اضافه می‌کنم که حق و مخارج خودم را بردارم، پس باید این هزار تومان را در یک سال به هزار و هفتصد تومان برساند. حالا کدام‌یک از این دو قضیه است؟!