علم به تقیید از طرق غیرظاهر
و بحثی دربارۀ حجیت فعل و تقریر معصوم علیه‌السلام
حجیت فعل و تقریر معصوم در این جلسه از آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با محور بررسی علم به تقیید از راه‌های غیرظاهر و نسبت آن با اطلاق و تقیید در اصول فقه بررسی می‌شود. ابتدا تفاوت نگاه مرحوم شیخ و مرحوم آخوند در شرط اطلاق و مسئله عدم قرینه در مقام بیان توضیح داده می‌شود و سپس این پرسش مطرح می‌گردد که اگر مکلف به واقعِ مراد شارع و تخصیص‌های پنهان آگاه باشد، تکلیف او چیست. در ادامه بحث به نقد حجیت فعل و تقریر امام می‌رسد و نشان داده می‌شود که فعل و حتی تقریر همیشه کاشف قطعی از حکم نیست، زیرا ممکن است دواعی مختلف در رفتار معصوم دخیل باشد. همچنین خطر نسبت دادن قول به معصوم بدون نقل صریح و نقش قرائن در استنباط بیان می‌شود. نتیجه جلسه تأکید بر دقت در حجیت ادله و پرهیز از برداشت‌های شتاب‌زده در فقه است.
علم به تقیید از طرق غیرظاهر
توضیحات:
حجیت فعل و تقریر معصوم در این جلسه از آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی با محور بررسی علم به تقیید از راه‌های غیرظاهر و نسبت آن با اطلاق و تقیید در اصول فقه بررسی می‌شود. ابتدا تفاوت نگاه مرحوم شیخ و مرحوم آخوند در شرط اطلاق و مسئله عدم قرینه در مقام بیان توضیح داده می‌شود و سپس این پرسش مطرح می‌گردد که اگر مکلف به واقعِ مراد شارع و تخصیص‌های پنهان آگاه باشد، تکلیف او چیست. در ادامه بحث به نقد حجیت فعل و تقریر امام می‌رسد و نشان داده می‌شود که فعل و حتی تقریر همیشه کاشف قطعی از حکم نیست، زیرا ممکن است دواعی مختلف در رفتار معصوم دخیل باشد. همچنین خطر نسبت دادن قول به معصوم بدون نقل صریح و نقش قرائن در استنباط بیان می‌شود. نتیجه جلسه تأکید بر دقت در حجیت ادله و پرهیز از برداشت‌های شتاب‌زده در فقه است.
علم به تقیید از طرق غیرظاهر
10حالا اگر شارع بیاید در جلوی جمع ـ حالا شارع نه ـ یک عملی را انجام بدهد با توجه به اینکه زمینۀ برای تبیین و زمینۀ برای اظهار دیگر وجود نداشته باشد مثلاً شارع بیاید عتبه را ببوسد و برود، با فرض اینکه ممکن است بر این تقبیل عتبه اشکالاتی مترتب بشود و بگویند که چرا این کار را کرد و خودش نیاید توضیح بدهد و بگوید که برای چه این کار را کردم یا مثلاً بیاید هفت شوط دور ضریح طواف بکند و این را می‌فهمد که مردم دارند می‌بینند و ممکن است برای مردم شبهه پیدا بشود؛ آیا این یک خصوصیتی دارد یا ندارد؟ این قرائنی ـ نه صرف یک بار ـ که متعاقب با این فعل ولیّ است یا متعاقب بر فعل امام علیه‌السّلام است این قرائن منجّز می‌شود برای اینکه فعل امام هم مانند کلام امام در این حجت بشود. اما اگر نه من‌باب‌مثال یک کسی دید امام یک جایی مثلاً یک کاری را انجام داده است، بدون اینکه در مقام بروز و ظهور باشد و بدون اینکه در مقام چیز باشد این نمی‌تواند عمل بکند مگر اینکه به این ملاک برسد لذا جای سؤال است.
اللهم صل علی محمد و آل محمد