اسم جنس و علم جنس در اطلاق (2)

استاد: نه، در صنف اصلاً فرد لحاظ نمی‌شود، در صنف فقط لحاظ، لحاظ کلی است. اسد اصفر، اسد اصفر است؛ حالا در هرجا می‌خواهد باشد؛ این اسد اصفر در ایران می‌خواهد باشد، در افریقا باشد، در آسیا باشد، در اروپا باشد، به این کار ندارم. انسان اسود، این انسان اسود در هر نقطۀ دنیا می‌خواهد باشد، در کرۀ ماه هم باشد انسان اسود است، اسم این را ما صنف می‌گذاریم. در علم جنس بحث رفته روی فرد خارجی، منتها فرد خارجی قابل شیوع بر یک افراد خاصی. این هم مسئله مربوط به شیوع.

در علم جنس وقتی که مسئله روشن شد دیگر ما سایر اقوال و بقیۀ مطالب را نمی‌گوییم. بالآخره قول همین است یا بنا بر مبنای مرحوم کمپانی علم جنس را تعریف می‌کنند، یا بنا بر مبنای مرحوم عراقی، اقوال بقیۀ افراد در این دو قضیه دور می‌زنند و شق ثالثی هم ندارد؛ این دو شق را هم که ما کنار گذاشتیم و آن شق ثالث همانی بود که ما اختیار کردیم.

«الف‌ولام» جنس

یک بحثی که در اینجا هست بحث «ال» جنس است. در بحث «ال» جنس مطالب مختلف است. اقوال مختلفی در اینجا مطرح است؛ 

وضع‌ها و موضوع‌له‌های مختلف در الف‌ولام

یکی اینکه «ال» دارای وضع‌های مختلف و موضوعٌ‌له‌های مختلف است؛ یعنی یک «ال» وضع شده برای تعریف، یک «ال» وضع شده است برای زینت، یک «ال» وضع شده است برای جنسیّت، یک «ال» وضع شده است برای استغراق، یک «ال» هم وضع شده است که «ال» نائبه به آن می‌گویند که از ضمیر نیابت می‌کند.

«ال» نائبه، به الف‌و‌لامی می‌گویند که نیابت از ضمیر بکند. یعنی به‌جای اینکه ضمیر به آن وصف اضافه بشود «ال» را در اوّل می‌آورند و آن ضمیر را حذف می‌کنند. این با «ال» تعریف فرق می‌کند. «ال» تعریف هم اقسام متفاوتی دارد. عهد ذهنی داریم، عهد ذکری داریم، عهد خارجی داریم. «ال» تعریف به همین ثلاثة اقسام تقسیم می‌شود این یک مسئله است.