بررسی روایات موجود در باب خلقت انسان (1)

روایات سعادت و شقاوت در بطن مادر و مسئله اختیار انسان محور اصلی این جلسه است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی چند دسته از روایات مربوط به سعادت و شقاوت را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که برخی از این روایات چگونه سرنوشت انسان را به علم الهی نسبت می‌دهند و نه به یک جبر از پیش‌تعیین‌شده. سپس روایاتی مطرح می‌شود که از تأثیر شرایط تکوینی، بطن مادر، ویژگی‌های نفسانی و تفاوت‌های افراد در فهم، عقل و گرایش‌های رفتاری سخن می‌گویند. در ادامه، نسبت این روایات با مسئله بداء، قضا و قدر، مشیت الهی و اختیار انسان تحلیل می‌شود و این پرسش مورد توجه قرار می‌گیرد که عوامل پیشینی تا چه اندازه در سعادت و شقاوت مؤثرند. حاصل بحث، تبیین راهی برای فهم روایات ظاهراً جبرآمیز و جمع میان علم و مشیت الهی با مسئولیت و اختیار انسان است.