مبحث اراده و اختيار

تلمیذ: تمام افعال براساس اکراه خواهد شد! خیلی مسائل حل می‌شود.

استاد: به قول عرب‌ها شُویَّ شُویَّ؛ [یواش‌یواش]! ما که نیامدیم اینجا دین شما را از دستتان بگیریم!

تلمیذ: ما دینی نداشتیم!

استاد: یک وقتی آقای حسن‌زاده به دیدن مرحوم آقا ـ رضوان ‌الله تعالیٰ علیه ـ آمده بودند، آقا فرمودند: حالتان چطور است؟! گفت: خیلی خوب است، خیلی عالی، خیلی خوب، آن‌قدر گفت خیلی خوب که ما گفتیم [چه خبر است] گفت: نه پولی داریم دزد ببرد، نه دینی داریم شیطان ببرد! چند دفعه گفت: خیلی خوب!

تلمیذ: شاکله مربوط به اسماء و صفات الهی است مسئلۀ جسم فرمودید.

استاد: این حرف‌ها خیلی بالا است ما فعلاً داریم از پایین می‌آییم.

تلمیذ: غرائز مربوط به شاکلۀ هر شخصی می‌شود دیگر، هر شخصی هر غریزه‌ای دارد مربوط به شاکله می‌شود، این شاکله از کجا است؟

استاد: خود نفس‌الوجود از کجا است؟! اینها هم أنحاء وجود است. دیگر حرفی ندارید؟!

اللهم صَلّ عَلیٰ محمدٍ و آل محمد