
كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)
علم عنایی حق و وحدت اراده الهی محور اصلی این جلسه از مباحث قضا و قدر است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا از حقیقت اشیاء و قاعده ترتب در عالم ماده سخن میگوید و توضیح میدهد که زمان و تدریج از ویژگیهای عالم مادی است، نه از ویژگیهای مشیت و اراده الهی. سپس این پرسش را بررسی میکند که آیا اراده خداوند مانند اراده انسانها تدریجی و زمانمند است یا آنکه تنها یک اراده واحد بر سراسر عالم حاکم است. در ادامه، تفاوت میان اراده و مراد، معنای آیات مربوط به امر و مشیت الهی، کیفیت تحقق موجودات در مراتب مختلف هستی و محال بودن طفره تبیین میشود. استاد با استفاده از این مبانی، مسئله بداء، علم ازلی الهی، جایگاه عالم ماده در نظام آفرینش و برخی شبهات درباره طول عمر و ظهور حضرت ولیعصر علیهالسلام را بررسی میکند و نشان میدهد که کثرت حوادث عالم با وحدت اراده الهی منافاتی ندارد.
كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)
توضیحات:
علم عنایی حق و وحدت اراده الهی محور اصلی این جلسه از مباحث قضا و قدر است. آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا از حقیقت اشیاء و قاعده ترتب در عالم ماده سخن میگوید و توضیح میدهد که زمان و تدریج از ویژگیهای عالم مادی است، نه از ویژگیهای مشیت و اراده الهی. سپس این پرسش را بررسی میکند که آیا اراده خداوند مانند اراده انسانها تدریجی و زمانمند است یا آنکه تنها یک اراده واحد بر سراسر عالم حاکم است. در ادامه، تفاوت میان اراده و مراد، معنای آیات مربوط به امر و مشیت الهی، کیفیت تحقق موجودات در مراتب مختلف هستی و محال بودن طفره تبیین میشود. استاد با استفاده از این مبانی، مسئله بداء، علم ازلی الهی، جایگاه عالم ماده در نظام آفرینش و برخی شبهات درباره طول عمر و ظهور حضرت ولیعصر علیهالسلام را بررسی میکند و نشان میدهد که کثرت حوادث عالم با وحدت اراده الهی منافاتی ندارد.
كيفيّت حضور عينى اشياء در علم عنائى حق (1)
12درهرصورت آنها تنزّل را برای خودشان خیلی نقص میدانند و اصلاً نمیخواهند که تنزّل کنند، اینطور نیست که نتوانند بلکه نمیخواهند که تنزّل کنند.
منبابمثال ـ حالا به شما میگویم ـ اگر به شما بگویند که وقتی میخوابید ما میتوانیم شما را به فوق مثال ببریم، آیا شما راضی هستید که وقتی میخوابید شما را ببرند در مثال و بگردانند؟! درحالیکه وقتی که به مافوق مثال میروید میتوانید به مثال هم نظر داشته باشید؛ ولی اصلاً توجهی به معلول ندارید آن دیگر بسته به ... آنها هم که در آنجا هستند همینطور هستند.
کیفیت حضور حضرات معصومین در واقعه کربلا
تلمیذ: اخباری که در ماجرای کربلا ، مابعد یا ماقبلش هست و حضور حضرات ائمه علیهمالسّلام و حضرت زهرا علیهاالسّلام و پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم در روایت وارد شده است ولو مرسل باشند شاید بتوانیم بگوییم که تأیید به این است که اینها در این عالم ماده میآمدند و با فرزندانشان ارتباط برقرار میکردند.
استاد: ببینید روحشان که نمیآمد وقتی که در ماده میآمدند یعنی ارتباط برقرار میکردند.
تلمیذ: یعنی آن حالت تمثّل است؟
استاد: بله، تمثّل است.
تلمیذ: ماده نمیشود؟!
استاد: نهخیر، ماده نیست، صورت ماده ندارد.
تلمیذ: مثلاً حضرت زهرا علیهاالسّلام میآمدند.
استاد: اینها همه صورت مثالی بوده است و صورت مادی نبوده است، وزن نداشته است. یا مثلاً شب یازدهم حضرت پیغمبر و امیرالمؤمنین علیهماالسّلام و اینها برای دیدن ساربان آمدند.1 اینها همه صورت مثالی بوده است و دلیلش هم این است که فقط ساربان آنها را دید، شاید اگر هزار نفر هم آنجا میایستادند اصلاً هیچچیزی نمیدیدند، اما برای ساربان الآن منکشف شده است.
تلمیذ: پس این اخبار را میشود کشف تفصیلی ...
استاد: بله، واقعاً وقتی که جبرئیل آمد پیغمبر را به کربلا برد اینطور نبود که یک صورتی از آنچه که اتفاق میافتد دیدند. حضرت فرمودند فرزندم را به این شکل دیدم،2 یعنی واقعۀ کربلا را دیدم یعنی اصلاً در کربلا رفتم. انگار اگر روز عاشورا پیغمبر در کربلا بودند چهکار میکردند؟! چه حالی داشتند؟! وقتی که جبرئیل حضرت را در نینوا برد، با وجود خودشان روز عاشورا را مشاهده کردند و لمس کردند، گرچه برای ما هنوز آن روز عاشورا نیامده است.
- . ناسخ التواریخ، ج 3، ص 15. جهت اطلاع بیشتر به انوار الملكوت، ج 2، ص 251 داستان طرماح بن عدىّ بن حاتم در كربلا در ركاب أباعبدالله عليه السّلام رجوع شود.
- . الإرشاد، شیخ مفید، ج 2، ص 130.
