عمومیت خطاب براساس قاعدۀ اشتراک (1)

احتمال مدخلیت حضور امام علیه السلام در تشکیل حکومت اسلامی

یا فرض کنید الفاظ و عباراتی که دلالت بر تشکیل حکومت اسلامی می‌کنند که اصلاً مسئله‌ای در اینجا هست؛ عباراتی که برای تشکیل حکومت اسلامی داریم عبارات مهمی هستند و من هنوز نتوانسته‌ام برای خودم این قضیه را حل کنم که آیا حکومت اسلامی، آن حکومت اسلامی واقعی، بدون زمان امام علیه‌السّلام اصلاً منعقد می‌شود یا نمی‌شود؟ آیا اصلاً دستور داریم یا نداریم؟ تا‌به‌حال برای من چنین قضیه‌ای ثابت [نشده است]، یعنی با عبارات و الفاظی که از روایات و کلمات امام باقر و امام صادق علیهما‌السّلام نسبت به مسائل مربوط به زید و امثال‌ذلک وجود دارند، حداقل این شبهه را در انسان ایجاد می‌کنند که ممکن است حضور در اینجا مدخلیت داشته باشد، این بحث در اینجا پیش می‌آید. احتمال دخالت صنف و اشتراک صنفی در اینجا هست که آیا همان‌طوری‌که افرادی که در زمان رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم بودند و نفس حضور آن افراد نزد رسول خدا موجب القاء این خطاب بود اگر اینها نبودند مثلاً در قبائل دوردست بودند من‌باب‌مثال در یمن، حبشه و امثال‌ذلک بودند آیا این خطاب هم به آنها تعلق می‌‌گرفت یا نمی‌‌گرفت؟! این خیلی مسئلۀ مهمی است، بحث خیلی اصولی‌ای هست؛ عباراتی که از خطاب برمی‌آید؛ عباراتی که در حکومت اسلامی از ائمه علیهم‌السّلام آمده‌اند و قرائنی که در آنجا آمده‌اند این مطلب را به ما می‌رساند که این قرینه شود بر اینکه پیغمبر اکرم که خطاباتی در این زمینه داشته‌اند مربوط به زمان حضور باشد. این‌طور که شد دیگر ما دلیلی نداریم بر اینکه به آن تشبّث کنیم، این مسئله است؛ یعنی عام و قاعدۀ اشتراک دیگر در اینجا فایده ندارد چون قاعدۀ اشتراک در اینجا نمی‌آید تا مدخلیت حضور را ازبین ببرد همان‌طوری‌که مدخلیت مشخصات فردیه را ازبین برده است. یعنی اگر بخواهیم به قاعدۀ اشتراک تمسک کنیم یا به ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ﴾ یا ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ﴾ تمسک کنیم تمسک به عام در شبهۀ مصداقیه می‌شود.