ادامه بررسی دیدگاه‌ میرزای قمی

اگر نظر مرحوم میرزا این است که حجّیت خطاب فقط به آن چهار نفری که وحی را می‌نویسند، اختصاص دارد در اینجا ارتباطی بین این متکلم و این مخاطبین هست، آن ارتباط وثیق در اینجا منعقد است، اصلاً [هیچ] عاقلی چنین حرفی نمی‌زند که پیغمبر که وحی و احکام را بیان می‌کند، شریعت را بیان می‌کند فقط برای آن چهارتا باشد آن هم تازه بی‌سواد احمق! «رُبّ حامِلِ فِقهٍ إِلى مَن هو أفقهُ مِنهُ»¹ به چهارتا مثل ابودرداء یا ابوهریره‌ای که اینها وحی را می‌نویسند خطاب می‌کنند و خطاب پیغمبر به اینها است. آن‌وقت آنهایی که پشت در هستند یا کنار هستند مثل امیرالمؤمنین علیه‌السّلام که هنوز داخل مسجد نیامده است، پیغمبر نظر به او ندارد خطاب به او ندارد چون او مخاطب مشافهی نیست!

تلمیذ: مسئلۀ قرائن وقتی است که ما بگوییم: «ظهورات مطلقاً حجت است».

استاد: بله ‌بله، به این کیفیت است. همین‌طور این مسئله‌ که اصلاً به‌طورکلی سیرۀ عقلائیه‌ای که ما الآن می‌بینیم این اقتضاء را نمی‌کند. مثلاً خطیب الآن بالای منبر می‌رود و با چهارصد نفر حرف می‌زند، آیا بین خطیب و اینها ارتباط وثیق بوده است؟! اصلاً هیچ‌کس را نمی‌شناسد. به مجلس ختم می‌رود و اصلاً نمی‌شناسد این مرده‌ای که برای او حرف می‌زند پدرش کیست، مادرش کیست! او فقط می‌خواهد پولش را بگیرد و برود!

تلمیذ: ارتباط وثیق یعنی چه؟

استاد: ارتباط یعنی یک نوع رموزی که ظهور را درست می‌کند. یعنی وقتی که به شما می‌گویم: «آقای فلانی، من گرسنه هستم برای من نان بیاورید»، مرحوم میرزا می‌خواهد این مطلب را بگوید که شاید منظور از نان در اینجا دوغ است، چرا؟! چون ممکن است رمزی بین من و شما باشد که هروقت گفتم: «نان»، شما دوغ یا شربت بیاورید و امثال‌ذلک. هیچ‌کس چنین حرفی نمی‌زند، این‌طور که نیست.

لزوم بررسی معانی الفاظ متداول در زمان رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم برای تحقق ظهور