بررسی ادخال فرد مشتبه در عام با جریان استصحاب عدم ازلی

تلمیذ: ولی این زید از خانواده‌ای و از صلبی است.

استاد: ازخانواده باشد، الآن که به دنیا نیامده است. آیا عدم البیاض بر او صدق می‌کند یا نمی‌کند؟! آیا بچه الآن بیاض دارد و سفید است؟! نه، بچه‌ای نیست تا سفید باشد! پس الآن با اینکه هنوز دنیا وجود دارد، با اینکه خانواده وجود دارد، با اینکه کرۀ زمین هست و همه وجود دارند، ولی در عالم اعتبار چون بیاضی که متعلق است به این بچه، نیست؛ ما می‌توانیم ازلاً آن بیاض را از این بچه نفی کنیم، آن سواد را از این نفی کنیم، آن احمرار را از این نفی کنیم، آن اصفرار را نفی کنیم، همه را می‌توانیم از این بچه نفی کنیم.

خیلی خوب، حالا آن اصفرار و بیاضی که ما از آن زیدی که می‌خواهد به دنیا بیاید و نیامده است نفی کردیم، آن بیاضی بود که تعلق گرفته بود به زید غیر موجود. حالا که این زید به دنیا آمده است، آیا بالاخره یکی از این اوصاف را به خود گرفته یا نگرفته است؟! بالاخره حالا این یا با بیاض آمده است، یا با سواد آمده است، یا با زردی آمده است و یا با قرمزی آمده است. بالاخره با یک رنگی آمده است. آیا شما می‌توانید همان مستصحب شما را که تعلق گرفته است به یک موضوع عدمی، آن مستصحب را اثبات کنید بر یک موضوع وجودی؟! نمی‌شود، چون الآن موضوع عوض شد. آن عدم البیاضی که شما استصحاب می‌کردید عارض شده بود بر یک زید معدوم، شما الآن آن عدم البیاض را دارید اثبات می‌کنید بر یک زید موجود، این تبدّل موضوع است.

تلمیذ: این را در مورد همان قسم ثالث شما قبول دارید؟

استاد: نه آقا! استصحاب قسم ثالث، چرت و پرت است.

تلمیذ: کلی حیوان را ما می‌دانیم وارد این منزل شده است یا در ضمن پشه است یا در ضمن فیل.