جلسه ۲۱۰

كَما كانَ في طريقةِ المشائي الأفلاك آخذةٌ فِي التّرتيبِ و الصُّدُور عند ما كانت العقولُ آخذةً فيهما يعني يُفِيضُ مِنَ الواجبِ تعالى عقلٌ و مِن ذلكَ العقل عقلٌ آخَر إلى مبلغ محدود مِن غيرِ أنْ يَصِلَ النوبةُ إلى الأجسام‌ بَلْ نورٌ قاهرٌ أقربٌ لِنورِ النورِ تعالى و هوَ العقلُ الأول‌ُ مفيض نور ثان و ثالث و هكذا إلى أنْ يَحصُلَ‌ عددٌ محصورٌ مِنَ القواهرِ و العقول فَيَقِفُ سلسلةُ العقولِ المُتِرَتِّبَة كَما يحصل مِنَ الشَّمسِ فِي الشاهدِ نور فِي مقابِلِها و مِن ذلكَ النور نورٌ آخَر في مقابلِ ذلكَ المقابل إلى أن يَصِلَ إلى ما يحصل منه نورُ فِي المقابل لِضَعفِهِ الحاصل مِنَ الاصطكاكاتٍ و التَّنزلاتٍ.¹

همان‌طور که در طریق مشائین افلاک شروع در ترتیب و صدور می‌کنند همان‌طوری‌که عقل شروع در ترتیب می‌کنند، آنها هم در ترتیب و صدور به همین کیفیت هستند یعنی از واجب تعالی عقلی افاضه می‌شود و از این عقل، عقل دیگری تا یک مبلغ محدودی می‌رسد ـ نزد مشائین ـ بدون اینکه نوبت به اجسام برسد، بلکه در اینجا به اجسام می‌رسد یعنی این سلسلۀ نزولیه به جسم منتهی می‌شود بلکه در اینجا نور قاهری است که نزدیک‌ترین به نور الأنوار است یعنی عقل اوّل است و نور دوم و سومی را افاضه می‌کند تااینکه عدد محصوری از قواهر حاصل بشود، تااینکه یک عدد محصوری هست و سلسلۀ برای عقول مترتبه دیگر می‌ایستد، هم‌چنان‌که از شمس نوری در مقابلش در آن محلی که محل شهود شمس است حاصل می‌شود و از این نور یک نور دیگری پیدا می‌شود تااینکه حاصل نمی‌شود از آن نوری در مقابل به‌خاطر ضعفی که از اصطکاکات حاصل می‌شود و از تنزلات پیدا می‌شود.

این برای سلسلۀ طولیه بود که در اینجا ایشان بیان کردند.

حالا شروع کردند در سلسلۀ عرضیه؛ در سلسلۀ عرضیه هم ما می‌بینیم عقول متفاوت هستند ملائکه‌ای که در یک صف هستند آن عقولی که در یک صف هستند نور شدت وجودی آنها در یک صف است، اینها از کجا پیدا شده‌اند؟