جلسه ۲۰۱
توضیحات:
82. غرر في أن ما صدر عنه تعالى أنما صدر بالترتيب
جلسه ۲۰۱
15تلمیذ: فعلیت تامّه ندارد؟
استاد: نه ندارد، فعلیت تامّه به این منوال که واجدیّت علم تامّۀ پروردگار باشد، نه‌خیر، ابداً. هر تعیّنی را شما درنظر بگیرید آن تعیّن در مرتبۀ مادون ذات است و او معلول برای ذات است.
تلمیذ: فنا شدن در موقعیت فعلیّه چه می‌شود؟
استاد: فنا شود، در مرحلۀ فنا که اصلاً تعیّن معنا ندارد، در مقام بقاء تعیّن می‌خورد و سعه‌ها فرق می‌کند. یک پیغمبر می‌بینید که با یک مقدار حجیمی از علم خدا سروکار دارد و یک ولیّ خدا با این مقدارش سروکار دارد، آن یکی با این مقدارش، دیگری با این مقدارش، آن با این مقدارش، هرکدام بر طبق سعه‌ای که دارند بعد از فناء در مراتب اسماء و صفات خدا إلیٰ ما لا نهایه سیر می‌کنند لذا اگر صد میلیارد سال دیگر اینها با سرعت نور حرکت کنند و ببینند دوباره به‌اندازۀ یک میلی‌متر راه نرفته‌اند، چرا؟! چون ما لا نهایه است، اصلاً نهایت ندارد یعنی وجود پروردگار نهایت ندارد و حرکت در نعمت‌های الهی و التذاذ و ابتهاج از این سیر هم نهایت ندارد. چه پیغمبر می‌خواهد باشد چه هر کسی دیگر می‌خواهد باشد ولی پیغمبر براساس سعۀ خودش بیشتر ادراک می‌کند [ولی] این کمتر. هردو در این باغ حرکت می‌کنند این چشمش کمتر می‌بیند و جلو را می‌بیند و او چشمش بیشتر می‌بیند و بیشتر اطراف را می‌بیند.
تلمیذ: پس کمالی برای پیغمبر نیست، برای هیچ‌کس نیست، برای ائمه نیست؟
استاد: چرا کمالی نیست؟
تلمیذ: کمال به‌طور مطلق دیگر؟!
استاد: کمال مطلق همین است دیگر، پس چیست؟!
تلمیذ: مظهریت تامّه برای اسماء پروردگار، صفات پروردگار ذات پروردگار پیدا کنند این نیست؟!
استاد: مظهریت تامّه یعنی به مقدار سعۀ وجودی خودشان، این کمال است اصلاً کمال یعنی رسیدن به اسماء و صفات الهی، اصلاً خود کمال یعنی انسان اسماء و صفات را خودش بلاواسطه حیازت کند.
تلمیذ: یعنی چه؟ فعلیت خدا هم همیشه استمرار دارد؟!
استاد: خودش هم استمرار دارد یعنی اصلاً وجود همیشه استمرار دارد.