جلسه ۲۰۰

تلمیذ: ... وجود همان وجود، است لذا همان قوا و خصوصیات...؟

استاد: ضعف از باب محدودیتش است چون الآن محدود شده است ضعیف است والاّ اگر بخواهد آن محدودیت را بردارد اصلاً ضعف ندارد.

تلمیذ: ولی وقتی از عالم اجمال پایین می‌آید این برای کسب کمال پایین می‌آید پس این چطور می‌سازد با آن ... یعنی کمال ندارد، فاقد است، می‌خواهد به‌دست بگیرد و دوباره بگردد و بالا برود.

استاد: می‌خواهد کمال خارجی برای خودش درست کند یعنی از مرحلۀ اجمال می‌خواهد بیرون بیاید و به تفصیل برسد، این اجمال به تفصیل یعنی کمال.

تلمیذ: ... که ما عود می‌کنیم به اصلمان و این عود...

استاد: بله اصل ما در مرحلۀ تفصیل است با تفصیل عود می‌کنیم نه با اجمال، از اوّل اجمال داشتیم ولی الآن دیگر با تفصیل است ولی دوباره برگشتمان به‌جای اوّل است، درست است.

تلمیذ: یعنی به اجمال عود نمی‌کنیم؟!

استاد: نه‌ دوباره به تفصیل است یعنی در مرحلۀ بعد که برمی‌گردیم دیگر مقام تفصیل است و اجمال نیست یعنی ذات در مقام ذات خودش که مقام اجمال است می‌خواهد اُعْرَف شود اُعْرَف باشد یعنی خودش را به تفصیل دربیاورد. همان‌طور که تمام قوا در دست من هست ولی با این قوا کار انجام نمی‌دهم بعد دستم را به این کیفیت حرکت می‌دهم، می‌گویم که عجب! دستم حرکت پیدا می‌کند به‌به چقدر خوب است بالا می‌رود پایین می‌آید این کتاب را برمی‌دارد فلان می‌کند، این چیزها همه در من بوده است ولی ظهور پیدا نکرده است و از جای دیگر هم نیاوردم. شما به من ندادی، شما دادی؟!

تلمیذ: اگر براساس نیاز باشد چه لزومی دارد که این دست را تکان بدهیم؟!

استاد: دلش می‌خواهد، آنجا دیگر به ما مربوط نیست این دیگر به ما مربوط نیست خودش می‌داند.

تلمیذ: همیشه بقاء دارد؟

استاد: همیشه بقاء دارد.

تلمیذ: ﴿كُلُّ شَيۡءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجۡهَهُ﴾¹

استاد: هالک یعنی استقلال‌شان را ازدست می‌دهند.

تلمیذ: من فکر می‌کنم یکی از موارد و یکی از ادلۀ محکم در بحث وحدت وجود همین باشد این بحثی که در رابطه با حادث و قدیم است...