جلسه ۱۸۹

تلمیذ: در قیامت که شفاعت می‌شود. آن که مسلّم است؟!

استاد: آن‌وقت بعد شفاعت می‌آید مراتب تجردی بالا را درست می‌کند شفاعت در هرکدام بسته به خودش دارد؛ مراتب تجردی بالا را درست می‌کند. شما صورت برزخی را من‌باب‌مثال طیّ کرده‌اید و از امتحان هم خوب خارج شده‌اید اما هنوز تا نفس ازبین برود خیلی کار داریم. شفاعتی که إن‌شاءالله ما توقع داریم از ما بکنند به گناه و دروغ و این حرف‌ها نیست ما که اصلاً به اینها نگاه نمی‌کنیم یعنی خدا برای اینها چوب بزند [اشکال ندارد] اصل‌کاری را درست کند! گرچه می‌گوییم: همه را درست کن، تو که آن را درست می‌کنی این را هم درست کن! به قول شما راحت می‌نشینیم و به همین جهت...

تلمیذ: آقا ما شما را صدا بزنیم به‌درد نمی‌خورد؟!

استاد: بله؟!

تلمیذ: ما آنجا بگوییم: آقا سید محسن....؟

استاد: آقا سید محسن خودش آخر قافله است.

تلمیذ: ما هر چه صدا می‌زنیم مثل اینکه اعتنا نمی‌کنید!

استاد: اینها برایتان خوب است برای سلوکتان خوب است.

تلمیذ: در کمال عِز خود مستغرقید آقا؟!

استاد: نه‌ آقا خدا آنجا نشسته است دست همه را می‌گیرد. به ما قول داده‌اند بیخود که نداده‌اند یک حسابی هست دیگر. إن‌شاءالله به قولشان عمل می‌کنند، ما به امید زنده‌ایم.

و رابِعُها قولُنا بِاختيارِ اختيار ما ـ نافية ـ بدا إذ لَو كانَ الاختيارُ بِالاختيارِ تَسَلسَلَ قالَ المعلمُ الثّانِي فِي الفصوصِ فإنْ ظنَّ ظانٌّ أنَّه يَفعَلُ ما يُرِيد و يَختارُ ما يشاء اِستَكشَفَ مِن اختيارِهِ هل هو حادثٌ فِيهِ بعدَ ما لَم يَكن أو غيرُ حادثٍ.¹

چهارمی از این ادلّه قول ما است که می‌گوییم: اختیار به اختیار حاصل نمی‌شود اگر اختیار به اختیار بود، تسلسل پیدا می‌شود. معلم ثانی در فصوص گفت: اگر شخصی گمان کند هرچه را که بخواهد انجام می‌دهد و هرچه را که بخواهد اختیار می‌کند (یعنی از جایی که اراده کند [انجام می‌دهد]) از اختیارش کشف می‌شود که آیا این حادث است بعد از اینکه نبوده است یا غیر حادث است؟!