جلسه ۱۸۹
توضیحات:
75. غرر في عموم قدرته تعالى لكل شي‌ء خلافا للثنوية و المعتزلة
جلسه ۱۸۹
7شفاعت موجب تسریع در تغییر و تبدیل انسان
تلمیذ: شفاعت هم بعد از موت مقیّد ملکات هست؟
استاد: نه. آن ملکات که به‌جای خودشان هستند منتها شفاعت آن ملکات را به‌واسطۀ فشارها و این چیزهایی که هست در وجود انسان زود تغییر و تبدیل می‌دهد.
تلمیذ: آن ملکه اقوایی نمی‌آید مثلاً شفاعت اقوایی باشد که بر این ملکات غالب بشود....؟
استاد: این راه خودش را در تربیت طی می‌کند بعد آن شفاعت می‌آید این را راه می‌اندازد و تسریع می‌کند.
تلمیذ: پس فشارها را برنمی‌دارد؟!
استاد: فشارها یک‌مقداری هست. بله، فشار هست. روایت دارد: إنّما اخاف علیهم ... شِفاعتی یَنالُ صغائر من ذُنوبِکم و عن کبائر ... یک‌هم‌چنین چیزی هست که کبائر به‌جای خودش هست و شفاعت من شامل صغائر می‌شود یا شفاعت من برای کبائر است و برای صغائرتان فکری کنید، چیزهایی هست که الآن به‌نظر نمی‌آید.1
درهرصورت شفاعت می‌آید و قضیه را تسریع می‌کند. همان‌طور که مثلاً شما نشسته‌اید و دارای یک حالتی هستید اما یک‌دفعه یک حالت انبساطی پیدا می‌شود بعد معلوم می‌شود که مؤمنی دعا کرده است و الآن این حالت قبض شما برطرف شده است. حال او غلبه کرده است و این حال شما را ازبین برده است ولی درهرصورت شما بالأخره این قبض را کشیده‌اید حالا آن می‌آید درستش می‌کند. اما اینکه دائماً همین‌طوری بگیرید بنشینید و او بیاید همه چیز را صاف کند نه این‌طور نیست با عرض معذرت [اگر این‌طور باشد] گتره است!
تلمیذ: پس این‌طوری نیست؟
استاد: این‌طوری نیست بالأخره یک خورده قبض و فشاری دارد بعد آن می‌آید یک‌دفعه چه‌کار می‌کند...
تلمیذ 1: ما به این امید نشسته‌ایم!
تلمیذ 2: شفاعت در قیامت است در برزخ نیست!
استاد: بله.
تلمیذ: ول معطلیم!
استاد: تا به قیامت که برسیم دیگر یک خرده سرویس‌کاری...
تلمیذ: این برای برای آن کسانی است که برزخ را در این عالم طیّ نکرده باشند اما برای آنهایی که طیّ کرده باشند که دیگر نیست؟!
استاد: شفاعت کردن در آنجا معنا دارد؛ وقتی که انسان برزخ را طیّ کند هنوز خیلی مراتب باقی مانده است. شما برزخ را طیّ کرده‌اید بقیه‌اش چه؟!
- . الکافی، ج ۳، كِتابُ الجنائِزِ، بابُ ما ينطِقُ بِهِ موضِعُ القبرِ، ص ۲4۲،
عَن عمرِو بنِ يزِيد قال: قُلتُ لِأبِي عبدِ اللّهِ عليهِ السّلامُ إِنِّي سمِعتُك و أنتَ تقُولُ كُلُّ شِيعتِنا فِي الجنّةِ عَلى ما كان فِيهِم قالَ: صدقتُك كُلُّهُم و اللّهِ فِي الجنّةِ قال قُلتُ: جُعِلتُ فِداك إِنّ الذُّنُوب كثِيرةٌ كِبارٌ فقال: أمّا فِي القِيامةِ فكُلُّكُم فِي الجنّةِ بِشفاعةِ النّبِيِّ المُطاعِ أو وصِيِّ النّبِيِّ و لكِنِّي و اللّهِ أتخوّفُ عليكُم فِي البرزخِ قُلتُ: و ما البرزخُ؟ قال: القبرُ مُنذُ حِينِ موتِهِ إِلى يومِ القِيامةِ.» معاد شناسى، ج 3، ص 240:
«عَمرو بن يزيد مي‌گويد: به حضرت امام جعفر صادق عليه‌السّلام عرض كردم: من شنيدم كه شما مى‌گفتيد: تمام شيعيان ما با هر كردارى كه دارند در بهشت هستند. حضرت فرمود: اين قول تو را تصديق مي‌كنم، سوگند به خدا كه همه در بهشتند.
عرض كردم: فدايت شوم! گناهان، بسيار و بزرگ است. حضرت فرمود: اما در قيامت پس همۀ شما در بهشتيد به‌واسطه شفاعت پيامبرِ مُطاع يا به شفاعت وصىّ آن پيامبر؛ و ليكن من از برزخ شما نگرانم و در هراس مى‌باشم.
عرض كردم: برزخ چيست؟ فرمود: برزخ عبارت است از عالم قبر از وقتى كه انسان مى‌ميرد تا زمانى كه قيامت بر پا مي‌شود.»
2. التوحيد، ج ۱، باب 63: الأمر و النهي و الوعد و الوعيد، ص 4۰۷:
«عن مُحمّدِ بنِ أبِي عُميرٍ قال: سَمِعتُ مُوسى بن جعفرٍ عليهِما السّلامُ يَقُولُ: لا يُخلِّدُ اللّهُ فِي النّارِ إِلاّ أهل الكُفرِ و الجُحُودِ و أهل الضّلالِ و الشِّركِ و منِ اِجتنب الكبائِر مِن المُؤمِنِين لم يُسأل عنِ الصّغائِرِ قال اللّهُ تبارك و تعالى: ﴿إن تَجۡتَنِبُواْ كَبَآئِرَ مَا تُنۡهَوۡنَ عَنۡهُ نُكَفِّرۡ عَنكُمۡ سَئَِّاتِكُمۡ وَنُدۡخِلۡكُم مُّدۡخَلٗا كَرِيمٗا﴾ قال فقُلتُ له: يا اِبن رسُولِ اللّهِ فالشّفاعةُ لِمن تَجِبُ مِن المُذنِبِين قال: حدّثنِي أبِي عن آبائِهِ عن علِيٍّ عليهِ السّلامُ قال سمِعتُ رسُول اللّهِ صلّى اللّهُ عليهِ و آلِهِ و سلّم يقُولُ: إِنّما شَفاعتِي لِأهلِ الكَبائِرِ مِن أُمّتِي فأمّا المُحسِنُون مِنهُم فما عَليهِم مِن سَبِيلٍ قالَ اِبنُ أبِي عُميرٍ فقُلتُ لهُ: يا اِبن رسُولِ اللّهِ فكيف تكُونُ الشّفاعةُ لِأهلِ الكبائِرِ و اللّهُ تعالى ذِكرُهُ يقُولُ : ﴿وَلَا يَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡيَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ﴾ و مَن يَرتكِبُ الكبائِر لا يَكُونُ مُرتضًى فَقالَ: يا أَبَا أَحمَدَ ما مِنْ مُؤمنٍ يَرتَكِبُ ذَنْباً إِلاَّ سَاءَهُ ذَلكَ وَ نَدِمَ عَلَيهِ و قَد قالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَليهِ و آلِهِ كَفَى بِالنَّدَمِ تَوبَةً الحدیث.» ترجمه:
«از محمد بن ابى عمير كه گفت شنيدم از حضرت موسى بن جعفر عليهماالسّلام كه مى‌فرمود خدا كسى را در آتش دوزخ مخلد و جاويد ندارد مگر اهل كفر و جحود و اهل ضلالت و شرك را و هر مؤمنی كه از گناهان كبيره دورى كند از گناهان صغيره سؤال نشود خداى تبارك و تعالى فرموده كه ﴿إن تَجۡتَنِبُواْ كَبَآئِرَ مَا تُنۡهَوۡنَ عَنۡهُ نُكَفِّرۡ عَنكُمۡ سَئَِّاتِكُمۡ وَنُدۡخِلۡكُم مُّدۡخَلٗا كَرِيمٗا﴾ راوى مي‌گويد كه به آن حضرت عرض كردم كه يا ابن رسول اللّٰه پس شفاعت از براى كى واجب است از گناهكاران؟ فرمود كه حديث كرد مرا پدرم از پدرانش از على عليهم‌السّلام كه فرمود شنيدم از رسول خدا صلى اللّٰه عليه و آله و سلم كه مي‌فرمود جز اين نيست كه شفاعت من از براى صاحبان گناهان كبيره از امت من است و اما نيكوكاران از ايشان پس بر ايشان هيچ راه و تسلطى نيست. ابن ابى عمير مي‌گويد كه به آن حضرت عرض كردم كه يا ابن رسول اللّٰه چگونه شفاعت از براى صاحبان گناهان كبيره باشد و خداى تعالى ذكره ميفرمايد كه ﴿وَلَا يَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡيَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ﴾؟ حضرت فرمود كه اى ابو احمد هيچ مؤمنى نيست كه گناهى را مرتكب شود مگر آنكه اين امر او را بد آيد و بر آن پشيمان شود و پيغمبر فرمود كه كافي است كه پشيمانى توبه باشد.»
- . الکافی، ج ۳، كِتابُ الجنائِزِ، بابُ ما ينطِقُ بِهِ موضِعُ القبرِ، ص ۲4۲،