جلسه ۱۸۳

بقیه‌اش إن‌شاءالله برای جلسۀ بعد باشد.

تلمیذ: محیی‌الدین هم ... بوده؟

استاد: نه محیی‌الدین بالاتر بوده ولی هنوز کار داشته است.

تلمیذ: این مکاشفات صوری همان عالم برزخ است؟!

استاد: بله. برزخ، مثال.

تلمیذ: مثال با برزخ یکی نیست؟!

مراتب عالم مثال

استاد: مثال هم مرتبه دارد؛ مرتبۀ صورت، مرتبۀ صورت مجرده، اینها همه مراتب مثال هستند. یک وقت شما یک صورتی را حس می‌کنید؛ یک صورتی که در جلو هست اما یک وقت صورت زید را احساس می‌کنید بدون اینکه زید را دیده باشید، تجرد این صورت بیشتر است. یک وقتی به‌طور اجمال یک معنای صوری را احساس می‌کنید یعنی صورت را به‌طور اجمال احساس می‌کنید نه‌اینکه واقعاً آن‌ صورت خاصّه باشد بعد کم‌کم مراتب به اجمال می‌رسد. صورتِ معنایی به ذهن شما می‌آورند، بعد خود آن معنا به ذهن می‌آید، اینها دیگر مراتب تجرد است که تا چقدر این...

تلمیذ: هرصورتی یک معنایی دارد؟

استاد: بله، هرصورتی یک معنا دارد.

تلمیذ: یا اصلاً معنا یک مقولۀ دیگری است.

استاد: نه، این ‌صورت نازلۀ یک معنایی است که به این شکل درآمده است. فرض کنید که اگر علم بخواهد برای شما در خواب بیاید به شکل مثلاً شیر می‌بینید، این صورت، شیر است ولی در واقع حکایت از علم می‌کند یا مثلاً ثروت به صورت ماهی و امثال‌ذلک.

أللهم صل علی محمد و آل محمد