جلسه ۱۵۸
توضیحات:
60. غرر في ذكر شبهة ابن كمونة و دفعها
جلسه ۱۵۸
13بله، در اینکه تمام اینها دارای عقل و شعور هستند و ادراک میکنند و میفهمند و حرکت خودشان را ادراک میکنند حرفی نیست و ما بر این برهان هم میآوریم:
نطق آب و نطق خاک و نطق گل *** هست محسوس حواس اهل دل1 تسبیح تکوینی اشیاء
و تمام اینها دارای [تسبیح هستند] ﴿وَإِن مِّن شَيۡءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمۡدِهِۦ﴾2 که همان تسبیح تکوینی هست؛ هر چیزی که وجود دارد علم و حیات و شعور دارد.
حقیقت شهادت اعضا و جوارح در روز قیامت
اتفاقاً چند روز پیش بود که داشتم صحبتی از مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ گوش میدادم که در شرح دعای ابوحمزه بود3 که این آیه را میخواندند:
﴿حَتَّىٰٓ إِذَا مَا جَآءُوهَا شَهِدَ عَلَيۡهِمۡ سَمۡعُهُمۡ وَأَبۡصَٰرُهُمۡ وَجُلُودُهُم بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ * وَقَالُواْ لِجُلُودِهِمۡ لِمَ شَهِدتُّمۡ عَلَيۡنَا قَالُوٓاْ أَنطَقَنَا ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنطَقَ كُلَّ شَيۡءٖ وَهُوَ خَلَقَكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٖ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ﴾.4
پوست بدن در روز قیامت به گناه شهادت میدهد البته در اینجا چون حیای قرآن و عباراتش [اینگونه] هست که از زنا و امثالذلک تعبیر به پوست آوردند چون پوست فقط در مورد تماسّ و اینها هست. ایشان میفرمودند: اینکه شهادت میدهد [چطور] شهادت میدهد؟! آیۀ قرآن میفرماید که شهادت میدهد، آیا شهادت میدهد یعنی در روز قیامت شما بر این کارتان مطّلع میشوید؟! این را که شهادت نمیگویند، مثلاً در روز قیامت شما مطّلع میشوید و خدا پرده برمیدارد که فلان کار زشت را انجام دادهاید یا فلان کار خوب را انجام دادهاید، به این که شهادت نمیگویند، شما مطّلع شدهاید، مثل این است که شخصی میآید و به شما میگوید که فلان شخص فلان کار را انجام داده است، این شهادت نیست. [آیه] یعنی خود این پوست بدن شهادت میدهد حالا این شهادت به چه نحو است؟! یعنی آیا خدا این را به زبان میآورد که بگوید: این گناه کرد؟! این شهادت نیست چون خدا این را به زبان آورده است، خدا در دهان این حرف گذاشته است لذا هنر نکرده است، یا اینکه خدا در این پشم هم صدا قرار داده دهد! الآن داخل نوار ضبطصوت صدا هست و شما این نوار را در این دستگاه میگذارید و صدایش درمیآید، به این صدا که در این هست شهادت نمیگویند، اگر خدا در اینهم صدا گذاشته بود یا در چیز دیگری هم صدا میگذاشت از آنهم صدا درمیآمد پس این نیست. آیا اینها مردهاند و خدا روز قیامت اینها را زنده میکند؟! اینکه دیگر شهادت نداده است؛ شهادت این است که حضور داشته باشد، در جریان باشد، دیده باشد. وقتی که این پوست مرده است و چیزی را ادراک نمیکند بعد روز قیامت خدا این را زنده میکند و این میآید میگوید که او فلان کار را انجام داده است؟! این را شهادت نمیگویند، شهید به کسی میگویند که در واقعه حضور دارد قضیه این است.
- . مثنوی معنوی، دفتر اوّل، بخش 150ـ مرتد شدن کاتب وحی بهسبب آنک پرتو وحی برو زد آن آیت را پیش از پیغامبر صلی الله علیه و سلم بخواند گفت پس من هم محلّ وحیام.
- . سوره اسراء (17) آیه 44.
- . شرح فقراتى از دعاى أبوحمزه ثمالى، ج 1، ص 235.
- . سوره فصّلت (41) آیه 20 و 21. شرح فقراتى از دعاى أبوحمزه ثمالى، ج 1، ص 235:
«روزى مىآيد كه گوشها و چشمها و پوستهاى بدن (و دستها و پاها و اينها) به آن اعمالى كه انسانها در دنيا انجام داده اند، شهادت مىدهند. انسان در آنجا به پوست بدن خود (و دست و پا و چشم خود) مىگويد: اى پوست بدن من! (اى دست من، اى چشم من!) آخر شما كه از خود من هستيد، چرا شهادت بر خلاف من و برعليه مىدهيد؟! اين اعضا و جوارح جواب مىدهند كه: خدا ما را گويا كرده و به نطق درآورده است، آن خدايى كه همه چيز را گويا كرده است.»

