جلسه ۱۵۶

به‌طورکلی هر وجودی که حد وجودی بخورد نیازمند به علت است حالا این دو هویتِ مختلفه به تمام معنی‌ الذات، یعنی اگر ماهیتی دارند این ماهیتشان فرض کنید مانند اجناس عالیه می‌ماند که هیچ‌گونه ارتباطی با همدیگر ندارند؛ شما بین مقولۀ زمان و مقولۀ کیف چه ارتباطی می‌بینید؟! شما بین مقولۀ کم و مقولۀ اضافه چه نسبتی می‌بینید؟! کم یعنی خط و اضافه یعنی انتساب دو شیء به همدیگر، اینها اصلاً چه ربطی به‌هم دارند؟! یعنی این دو جنس ذاتاً دو جنس مختلف هستند که هیچ‌گونه تشابهی بین اینها وجود ندارد. یعنی برفرض که ما این هویتان را حتی مانند اجناس عالیه بدانیم اگر این‌طور باشد آیا بین این دو، مفهوم جامعی وجود دارد یا ندارد؟! بله، مفهوم جامع وجود دارد؛ مفهوم جامع وجوب وجود است؛ در وجوب وجود این مفهوم، مفهوم جامع است وقتی که مفهوم جامع شد یعنی بر اینها عارض شد حالا عروضش را هم به‌عنوان خارج از محمول بگیرید حتی مانند زوجیت برای اربعه بگیرید بالأخره این زوجیتی که بر اربعه حمل می‌شود و همین زوجیتی که به‌عنوان خارج محمول بر اثنین حمل می‌شود موجب می‌شود که بین اثنین و اربعه یک حد مشترکی وجود داشته باشد که آن حد مشترک بین این دو همان حد وجودی اینها است که قابل شده است که شما زوجیت را به اینها حمل کنید. چرا زوجیت را به ثلاثه حمل نمی‌کنید؟! به‌خاطر اینکه ثلاثه در یک حدّی است که آن حد مانع از حمل زوجیت بر خودش است ولی زوجیت را به اثنین حمل می‌کنید. چرا به ستّه زوجیت را حمل می‌کنید؟! چون دارای یک حد وجودی است که اقتضاء می‌کند زوجیت به‌عنوان خارج محمول بر او حمل بشود. چرا زوجیت را به ثمانیه حمل می‌کنید؟! چون دارای یک حد وجودی است که اقتضاء می‌کند شما زوجیت را به آن حمل کنید ولی به تسعه این‌طور نیست، به إحدیٰ و عشر این‌طور نیست، به ثلاثة و عشر این‌طور نیست، به خمس عشر این‌طور نیست اما به اربعة عشر قضیه از این قرار است.