جلسه ۱۵۱

بله، از آن‌طرف ما عملاً می‌بینیم اینهایی که در این مسیر هستند اینها واقعاً حقیقت را لمس کرده‌اند یعنی خود وجودشان ادلِّ دلیل بر مقام اثبات است. نسبت به ائمه علیهم‌السّلام تواضع و خشوع اینها بیشتر بود یا آنها؟! ابتهال اینها بیشتر است یا آنها؟! عمل به مستحبات و وظائف لیلیّه و نهاریّۀ اینها بیشتر است یا آنها؟! تحفّظ بر شریعت اینها بیشتر است یا آنها؟! خب داریم می‌بینیم دیگر که الآن اینها چطور هستند. حالا دیگر این مسائل و اینها ... . «این سخن بگذار تا به‌وقت دگر.»¹

دیشب شخصی ـ از رفقا است و از شهرستان آمده بود ـ اینجا آمده بود، ما هم حال‌مان ... می‌گفت: فلانی این برنامۀ آقا را خلاصه چرا شروع نمی‌کنی؟! می‌گفت: خیلی لازم است خیلی ضرورت دارد! گفتم که راستش یکی اینکه من با خودم فکر می‌کنم اصلاً چه بنویسم؟! چه کسی بیاید راجع به ایشان بنویسد؟! حالا مرحوم آقا که راجع به آقای حداد ـ رضوان الله تعالیٰ علیهما ـ می‌فرمودند، ایشان با آقای حداد اتحاد هوهوی داشتند تازه ما که اصلاً یک شمایلی دیدیم چه چیزی بنویسیم؟! هر کسی اهل است بیاید چیز کند. در رفقا افرادی هستند که تا یک حدودی آقا را ادراک کردند دیگر. این یک مطلب.

دوم اینکه وقت و فلانم چیز است. می‌گفت: خیال نمی‌کنی آن از این چیزها مهم‌تر باشد؟! گفتم که نمی‌دانم حالا اگر وقتش باشد خودشان بالأخره یک کاری می‌کنند، یک اشاره‌ای، چیزی. بله، اینها روشن می‌شود، حداقل برای خود ما [روشن می‌شود] حالا به مردم کاری نداریم اگر خود همین افراد تا حدودی متوجه بشوند خوب است. بله، إن‌شاءالله دیگر بقیۀ مطالب برای جلسۀ بعد باشد.

تلمیذ: ... منظور ذکر مگر ذکر احکام حق نیست؟

شرح روایت «بِنا عُرِف الله»

استاد: «بِنا عُرِف الله»² یعنی ما وسیله هستیم، ما واسطۀ فیض هستیم، ما نباشیم معرفتی نیست، نه‌اینکه کلمات ما موجب معرفةالله است بلکه ما وسیلۀ برای معرفت حق هستیم، واسطه ما هستیم.