جلسه ۱۴۹

مثلاً شخصی پیش شما باشد خیلی هم خوب باشد خیلی هم آن‌چنانی باشد دو ساعت که باشد خسته می‌شوید و بیرون می‌روید و برمی‌گردید که دوباره او را ببینید اما آنجا این خبرها نیست. اما اگر من‌باب‌مثال شخصی بود بعد خودش تشریف برد و دیگری آمد، دیگر شما نمی‌روید، یک ساعت پیش شخص بودید او رفت و بعد دیگری آمد، دیگر نمی‌گویید که من خسته شده‌ام می‌روم و برمی‌گردم! می‌ترسید اگر بروید از دست بدهید خلاصه قضیه را می‌چسبید و در اینجا می‌مانید که بدانید از عالم تقدیر برای شما چه احاله شده است! در آنجا هم همین‌طور است یعنی بهاء و بهجت برای بهشتی‌ها به‌‌نحوی است که یک آن نمی‌خواهند غافل شوند، حتی یک آن! [مثل] کسی که می‌ترسد تا یک غفلت پیدا شود ازدست بدهد، برای تمام مراتب [همین است] آنهایی که در جنةالذات هستند که دیگر بماند چه نصیبشان می‌شود، ما خبر نداریم. درهرصورت اینها چیزهایی است که ما فقط همین‌طوری می‌گوییم.

فعلیت فقط و فقط مختص ذات حق

خود آن مظاهر هم به فعلیت می‌رسند، از مرحلۀ سیر طولی نه بلکه از نظر سیر عرضی مدام قوای خودش را به فعلیت می‌رساند؛ فعلیت فقط و فقط مختص ذات حق است چون دیگر آن فعلیت، فعلیت تام است. همین‌که بگوییم: «مظهر» [چون] دائماً آن وجود مدام تراوش می‌کند، آن وجود اوّل به ... تراوش می‌کند بعد از این به بقیه همین‌طور تا هَلُمَّ جَرَّا ولی بالأخره آن دائماً در حال افاضه و فیضان است به‌طوری‌که ﴿كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٖ﴾¹ مدام مظاهر وجودی خودش را به رُخ می‌کشاند، مدام آثار وجودی خودش را نشان می‌دهد و متبدل می‌شود و آن‌هم که حد یقفی ندارد. یعنی این را می‌خواهم بگویم که ـ به قول عامیانه ـ هرچه خدا را بشکافید و داخل بروید [انتهایش پیدا نیست]، به او رسیده‌اید مثلاً به این باغ رسیده‌اید در را هم باز کرده‌اید و داخل رفته‌اید ولی ـ مثل افرادی که آمده‌اند در باغ ایستاده‌اند اما شما در را باز کرده‌اید و داخل رفته‌اید ـ هرچه می‌روید به انتها نمی‌رسید. پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم این‌طور است؛ در باغ را باز کرده است و داخل رفته است. بله، از داخل میوه می‌اندازد برای آنهایی که بیرون باغ هستند، مثلاً یک خیار برای این، یک گوجه برای آن، یک خربزه یک هندوانه و امثال‌ذلک اما خودش که داخل هست همین‌طور جلو می‌رود و می‌بیند که انتها پیدا نیست! خلاصه سوراخ خدا بَند نمی‌آید!