جلسه ۱۴۴

وجود عبارت از حقیقت خود امام

چون حقیقت خودشان است، وجود عبارت از حقیقت خود امام است، ارادۀ خودش را به شیر تبدیل می‌کند، ارادۀ خودش است که حضرت موسی به اژدها تبدیل می‌کند، ارادۀ خودش را مثلاً به یک امر خارجی تبدیل می‌کند. ارادۀ خود حضرت عیسی است که مرده را زنده می‌کند، نه‌اینکه از خدا اجازه بگیرد که از آن بالا تلنگر بشود و این انجام دهد! بلکه همان خودش است! ﴿وَأُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِ ٱللَّهِ﴾¹ معنایش همین است، ﴿بِإِذۡنِ﴾ یعنی چون در مجرای إذن من واقع شده‌ای، نه‌اینکه دعا می‌کنی که خدایا تو انجام بده، من دست بلند کرده‌ام تو از آن بالا کلید را بزن! یک‌دفعه مرده زنده می‌شود! نه، حضرت عیسی که آن گِل را برمی‌دارد و پرنده درست می‌کند ﴿أَنِّيٓ أَخۡلُقُ لَكُم مِّنَ ٱلطِّينِ كَهَيۡ‍َٔةِ ٱلطَّيۡرِ فَأَنفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ﴾² او خلق می‌کند،‌ ﴿أَخۡلُقُ﴾ او می‌دمد، ﴿فَأَنفُخُ﴾، ﴿فَيَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِ ٱللَّهِ﴾، گِل درست می‌کند بعد هم خودش آن را فوت می‌کند، این فوت از کجا آمد؟! از نفس خودش است، نفس خودش چیست؟! نفس‌الرّحمان است،‌ از خودش نیاورده است.

بنابراین شما می‌بینید این کاری که انجام می‌دهد روی إذن او است، إذن او است یعنی مشیت او است، جدای از مشیت او صفر است؛ حضرت عیسی یا حضرت موسی بن جعفر و حضرت رضا علیهم‌السّلام بدون مشیت خدا صفر هستند، هیچ، اما با مشیت خدا بی‌نهایت [هستند]. پس یک علت بیشتر نیست و آن علت مشیة‌الله است، آن علت ذات‌الله است، آن علت وجود منبسط است که آن وجود منبسط عبارت از ذات، اراده و مشیت پروردگار است.

وجود یک حقیقت در عالم

تمام اینها آن علت واحد هستند و هر کسی هر کاری که انجام می‌دهد او انجام داده است، نه‌اینکه خدا به او اجازه می‌دهد که او انجام دهد، این‌طور نیست بلکه یک حقیقت بیشتر در عالم وجود ندارد و آن علةالعلل و مبدأالمبادی است و آن ذات پروردگار است و هر وجودی در این سلسلۀ علل کاری انجام دهد او انجام داده است.