جلسه ۱۳۰

استاد: صورتی که در اینجا می‌گویند، صورت فصلیه است نه صورت شکل، صورت فصلیه است که «حَقیقةُ الشّیءِ بِصورتِه». من‌باب‌مثال جنس این پارچ که در اینجا هست استیل است الآن حقیقت این پارچ به استیل بودنش است یا به این شکل درآمدن؟! این شکل که مسئله‌ای نیست. من این را صاف می‌کنم و به شکل دیگر درمی‌آورم پس این یک ماده‌ای دارد و یک صورتی دارد؛ ماده بودن جرم است که این جرم بین این و این مشترک است. بله، آن صورت فصلیه دارد که استیل است و این [کتاب] صورت فصلیه دارد که قُطنیت است. این را می‌گویند: «حَقیقةُ الشّیءِ بِصورتِه». انسان هم همین‌طور است آن چیزی که انسان را تشکیل می‌دهد همان روح مجردش است و همان نفس ناطقه است که انسان از آن تشکیل پیدا می‌کند. به ماده‌اش نیست که همین بدن باشد، بدن ازبین می‌رود. آن نفس ناطقه و آن صورت در قالب مثالی درمی‌آید دوباره همان نفس ناطقه قالب مثالی را رها می‌کند یعنی درعین‌حال که قالب مثالی را دارد درعین‌حال خودش أعلیٰ و اشرف است.

اگر بخواهیم تشبیه کنیم می‌گوییم: اگر شخصی قدرت داشته باشد که در یک بدن، دو بدن یا در سه بدن باشد، دربارۀ او شما چه تصویری می‌کنید؟ الآن خودش با مردم راه می‌رود بعد می‌گوید که بهتر است فلان‌جا هم سری بزنیم تا ببینیم چه خبر است! یک بدنی هم در آنجا درست می‌کند! خودش هم در آنجا هست. بعد می‌گوید که در فلان‌جا هم مجلسی هست شرکت کنیم مدتی است به دوستان سر نزده‌ایم! در آنجا هم شرکت می‌کند. از این کارها می‌کنند دیگر! چون [این مطلب] هست من مثال می‌زنم به این خاطر اینکه نیازی به برهان ندارد و خود مرحلۀ تجربۀ شهودی برای این کفایت می‌کند و من خودم هم بعضی‌ها را می‌شناسم که این کارها را کرده‌اند و این مسئلۀ خیلی مهمی هم نیست.

حالا این نفسی که الآن در اینجا هست و به این بدن تعلّق گرفته است آیا در مرتبۀ اعلیٰ و اشرف از این بدن است یااینکه این نفس عبارت است از همین‌ که الآن در این بدن است؟! اگر این نفس عبارت باشد از همین که در این بدن است پس نمی‌تواند یکی دیگر درست کند چون این الآن اختصاص به این دارد و اگر نفس همین است که در این بدن است پس چرا می‌رود سومی را درست می‌کند؟