جلسه ۱۲۳

تلمیذ: اختلاف شاکله و امثال‌ذلک مطرح است؟!

استاد: بله به آن هم مربوط می‌شود، خود امام حسن به امیرالمؤمنین در زمان خلافت اعتراض داشت که آیا خوب نبود شما با معاویه مدارا می‌کردید و بعد این‌ کار را می‌کردید؟!¹ خود امام حسن! امام حسین که جای خود دارد که از اوّل شمشیر را می‌کشید!!

تلمیذ: سعۀ وجودی هرکدام از ائمه در افضلیت مطرح است اگر بخواهیم در شاکله بحث کنیم دیگر معنای افضلیت مصداق پیدا نمی‌کند چون شاکله‌ها فرق می‌کند وجه اشتراکی ندارند اما در سعۀ وجودی فرق می‌کنند، حضرت زهرا چون افضل است پس سعۀ وجودی‌اش از همه بیشتر است، حالا امام حسن از این باب است که حلم دارد یا افضلیت ملاک دیگری غیر از شاکله و سعۀ وجودی دارد.

استاد: این دو باهم ارتباط دارند و به‌هم مربوط هستند و نمی‌توانیم این دو را از هم جدا کنیم.

ببینید یک وقت یک اداره رئیسی دارد که آن رئیس یک خط‌مشی برای این سازمان و این اداره ترسیم می‌کند که افراد و کارمندها طبق این خط‌مشی جلو بروند؛ در اینجا دو نحو است [فرض کنید که رئیس] دوتا معاون دارد که یکی از این معاون‌ها می‌گوید: این خط‌مشی که رئیس می‌گوید حتماً باید انجام شود، معاون دوم می‌گوید که اصلاً رئیس باید خط‌مشی خود را عوض کند و خط‌مشی دیگری ارائه دهد! در این‌صورت اشکال واقع می‌شود و آن اینکه اگر این رئیس است پس او چرا اظهارنظر می‌کند؟! پس حق با این معاونی است که می‌گوید: این درست بود.

اما یک وقت رئیس خط‌مشی اداره را به دو معاون واگذار می‌کند، یکی می‌گوید که باید این‌طور انجام دهیم، دیگری می‌گوید که باید آن‌طور انجام دهیم یعنی رئیسی در کار نیست. قضیۀ امیرالمؤمنین و حضرت زهرا از این باب است! این‌طور نیست که حضرت زهرا علیها‌السّلام می‌گوید: آن تقدیر خدا باید عوض شود و امیرالمؤمنین می‌گوید: نه! [مثلاً] امیرالمؤمنین می‌گوید که تقدیر خدا هرچه در ازل بوده است الآن باید انجام شود؛ الآن من باید خانه‌نشین بشوم در سرم بزنند در گردنم طناب بیندازند فدک را ببرند بچه‌ها را این‌طور کنند در را [آتش] بزنند و این‌طور کنند [محسن را] سقط کنند، این تقدیری است که از اوّل بوده است ولی حضرت زهرا می‌گوید که ما این تقدیری که از اوّل بوده است را قبول نداریم! بیخود این تقدیر بوده است! ما دلمان می‌خواهد این‌طور شود! [نه‌خیر!] این حرف امثال ما است، آنهایی که به مقام عصمت و به مقام طهارت مطلقه رسیده‌اند این حرف‌ها را نمی‌زنند و نمی‌گویند که اصلاً ما تقدیر خدا را عوض کنیم و [تقدیر این‌طور] نباشد! آنها راضی هستند و به هر کیفیتی رضایت دارند.