جلسه ۱۱۹

پس آن چیزی که به این نوع قوام می‌دهد و در خارج وجود می‌دهد یا تحصّل می‌دهد، همان فصل آخری است که به جنس قریب می‌خورد درحالی‌که تمام مراتب جنس داخل همین نوع منطوی است، همه منطوی است اگرچه تبدّل پیدا کرده است و دیگر الآن جسم مطلق نیست بلکه جسمی است که نمو دارد، این تبدّل باعث نمی‌شود که حقیقت و جسمیتش عوض شود، نه‌خیر! این تبدّل تمام اینها را به‌نحو أعلیٰ و اشرف دارد، ما هم جسم هستیم به‌نحو اعلیٰ و اشرف، و هم ... . حتی اینهایی هم که هستیم دو جنبه داریم: یک جنبۀ ظاهر و یک جنبۀ باطن داریم پس این فصل به این حیوان صورت می‌دهد؛ از نظر جسمی آن را اعمّ از جسم مادی و جسم مثالی می‌کند، این حیوان را از نظر ناطقیت اعم از از حیوان مفکِّر و حیوان مرتبۀ أعلیٰ می‌کند، از نظر خصوصیات ظاهری اعمّ از دنیوی و اخروی می‌کند، از نظر بصیرت این حیوان را اعمّ از بصیرت ظاهری و بصیرت اخروی می‌کند و همین‌طور فکر ظاهری و فکر اخروی و امثال‌ذلک.

فصل، سبب توسعۀ اجسام و جواهر

پس این فصل این اجسام و این جواهر را توسعه می‌دهد، در واقع این ناطق، اینها را توسعه می‌دهد؛ مختصّ جنبۀ مادی نمی‌کند بلکه اضافه بر جنبۀ مادی جنبۀ معنوی را هم به این جسم افاضه می‌کند، در واقع این جسمی که تابه‌حال جنبۀ مادی بود به دو شکل مادی و مثالی می‌کند.

پس ما نه‌تنها جهت مادی داریم بلکه جهت معنوی داریم جهت مثالی داریم جهت ملکوتی داریم و تمام اینها به‌خاطر همان فصل ناطقیتی است که این بزرگوار آمد و از برکت او همۀ اینها توسعه پیدا کرد، حیوان را مجرد کرد و به آن جنبۀ تجردی داد درحالی‌که حیوانات دیگر این جنبۀ تجردی را ندارند درختان ندارند و بقیۀ موجودات ندارند، همۀ اینها از برکت همان فصل اخیر بود پس این فصل اخیر است که همۀ این کارها را انجام می‌دهد و انسان را از ماده برتر می‌برد و به چیزهای دیگر می‌رساند.