جلسه ۱۱۱

تلمیذ: ... آیا آنها عالم بر مصالح و مفاسد نفس‌الأمریه بودند یا نبودند؟ اگر عالم بودند و انجام دادند ...

استاد: آن جهت فعلیت مصلحت نفس‌الأمریه در آنها به کمال نرسیده بوده است، امکان ندارد در شخصی این جهت مصلحت به کمال برسد و انجام دهد، نمی‌شود! بله اجمالاً می‌دانیم، همین اجمال هم موجب تکلیف است، ما به‌اجمال می‌دانیم که این حرفی که آقا می‌زند حرف درستی است اما مخالفت می‌کنیم این اجمال غیر از تفصیل است، تفصیل این است که انسان به حق‌الیقین برسد؛ کسی که به حق‌الیقین برسد دیگر مخالفتی نمی‌کند مگر اینکه دیوانه باشد.

تلمیذ: ...

استاد: نه، این جهت هنوز در او به فعلیت نرسیده است مثل بچه است، الآن این بچه‌هایی که به بسیج می‌برند و رهبر دوازده‌ساله و سیزده‌ساله درست می‌کنند، او مرگ را می‌فهمد یا نمی‌فهمد؟! نمی‌فهمد، واقعاً نمی‌فهمد! [مرگ برای او] کشک و بیخود است، آن مقداری که واقعاً انسان مرگ را احساس کند، وجود مرگ را احساس کند و قطعش را از دنیا احساس کند که از این دنیا نصیبی ندارد، آیا آن مقدار در یک آدم پختۀ چهل یا پنجاه یا شصت‌ساله مانند یک بچۀ ده‌ساله است؟! آن‌طور که نیست. بله، فرض کنید که بچۀ هشت‌ساله است او می‌فهمد که اگر برود «اوخ» می‌شود! ولی اینکه دیگر وضع چطور است و وجود و وجود ظاهرش ازبین می‌رود و دیگر برنمی‌گردد و این حرف‌ها سرش نمی‌شود، این است که می‌گویم: فعلیتش به تمام نمی‌رسد یعنی فعلیت ادراک تمام نیست؛ لذا ارزش ندارد. چون علقۀ جوان کم است لذا برای رفتن از این دنیا خیلی راحت است چون نفسش صاف است همان‌طور که یک آدم پنجاه‌ساله را دیرتر می‌توانید گول بزنید تا یک جوان هفده‌ساله! هفده‌ساله را با یک روضۀ علی اکبر و علی اصغر علیهما‌السّلام روانۀ میدان می‌کنید ولی برای یک آدم پنجاه‌ساله انگار در گوش خر یاسین می‌خوانید! چرا؟! می‌گوید که برو پی کارت! اگر راست می‌گویی، بچۀ خودت می‌رفت! خودت اینجا چه‌کار می‌کنی؟! او را نمی‌توانی گول بزنی، آن یکی را می‌توانی گول بزنی! یا شما ببینید که از چهل سال به بالاها چند نفر در جنگ مرده‌اند و پایین‌ترها چند نفر مرده‌اند! بدیهی است دیگر!