جلسه ۷۵

روی‌این‌حساب اگر شما زمان را به‌عنوان حرکت خورشید در این فاصله حساب بکنید، بله زمان یک امر خارجی است نه توهّمی، انتزاعی، خیالی و وهمی؛ حالا چه شما بنا بر نظر قُدماء بگویید که خورشید به دور زمین می‌گردد یا بنا بر نظر متأخّرین بگویید که زمین به دور خورشید می‌گردد. منظور از زمان و ایّام در ادعیّه همین است که دیگر انتزاعی نیست، یوم یعنی یک دور زمین به دور خودش گشتن، و این یک امر خارجی است چون داریم می‌بینیم که این زمین شروع به چرخیدن می‌کند تا یک دور، و بعد دوباره به دور خودش می‌چرخد و می‌شود یک دور دیگر؛ ما اسم این را می‌گذاریم یوم، شنبه! حالا شما جای شنبه را عوض بکنید و اسم آن را جمعه بگذارید، جمعه را عوض بکند و اسم آن را پنج‌شنبه بگذارید، در اسم‌گذاشتن که حرفی نیست.

اعتباری بودن و واقعی نبودن نامگذاری ایّام سال

مثل‌اینکه تحویل ارض به برج حَمَل را می‌گویند که عید نوروز است، چه کسی گفته است که این یک امر واقعی است؟! شما می‌گویید که زمین از این نقطه به دور خورشید، یک دور می‌زند و دوباره به همین‌جا می‌رسد پس این، اول نوروز می‌شود. ما می‌گوییم که شما یک کار دیگری بکنید؛ وقتی که دور به اول تابستان رسید آن را اول سال قرار بدهید، یا دهم فروردین را اول سال قرار بدهید! مگر آیه آمده است که حتماً باید ابتدای چرخیدن زمین به دور خورشید، اول فروردین باشد، یعنی اول وارد شدن در دور جدید در برج حَمَل باشد؟! منجّمین آمده‌اند زمین را به قسمت‌هایی تقسیم کرده‌اند و اسم این قسمت از منطقةالبروج را حَمَل گذاشته‌اند؛ آمده‌اند دور زمین را به دوازده قسمت تقسیم کرده‌اند که هر قسمتی سی درجه است، که سی‌تا دوازده‌تا سیصد و شصت درجه می‌شود. حالا برای هر درجه‌ای یک اسمی گذاشته‌اند؛ حَمَل، ثور، جوزا، سرطان، اسد، سُنبله، میزان، عقرب، قوس، جَدی، دَلو و حوت. که من‌باب‌مثال ایّام زمستان بر جَدی، دَلو و حوت منطبق شده است، ایّام اعتدال ربیعی بر حَمَل، ثور و جوزا منطبق شده است و ایّام حرارت صیفی بر سرطان، اسد و سُنبله منطبق شده است. حالا شما جای اینها را با هم عوض بکنید، اسد را این طرف بگذارید، جوزا را آن طرف بگذارید، اشکالی پیش نمی‌آید چون اینها فقط یک قرارداد هستند، یعنی از اول یک قراردادی گذاشته شده است و چون در اصطلاح، مشافهه نیست تا الآن به همان قرارداد عمل کرده‌اند. ولی درهرصورت صحبت در این است که آیا شما غیر از این گردش زمین به دور خورشید، چیز دیگری هم دارید که اسم آن را زمان بگذارید؟! دیگر چنین چیزی نداریم. راجع به بحث زمان بعداً مفصّل صحبت می‌کنیم.