جلسه ۷۴
توضیحات:
14. غرر في أنّ المعدوم لا يعاد بعينه
جلسه ۷۴
16در استیناف هم همین‌طور است؛ شیئی که معاد می‌شود مثل آن شیء قبلی است نه‌اینکه عین آن باشد. من‌باب‌مثال بعضی از بزرگان و اولیاء که خلقِ ابدان می‌کنند، در آنجا ابدان مانند هم هستند نه‌اینکه عین هم باشند. و اشارۀ به یکی‌بودن و وحدت ابدان به همان نفس ناطقه تعلّق می‌گیرد منتها به‌واسطۀ مظهریّت بدن؛ یعنی چون ما به نفس ناطقه نمی‌توانیم اشاره بکنیم به بدن اشاره می‌کنیم.
نظر آلی و استقلالی دلیل برای وحدت و کثرت
در عبارات و اشارات ما هم مسئله همین‌طور است، مثلاً وقتی که شما به من نگاه می‌کنید، آیا ابروی من درنظر شما است، یا چشم من درنظر شما است، یا دماغ و دهان من درنظر شما است، یا موهای من درنظر شما است؟ شما به کدام‌یک از اینها نگاه می‌کنید و ترتیب اثر می‌دهید؟ به هیچ‌کدام از اینها ترتیب اثر نمی‌دهید بلکه شما مجموع اینها را یک مَظهَری از یک معنای باطن می‌گیرید که به آن معنای باطن توجّه می‌کنید که همان نفسِ ناطقه است درحالی‌که در ظاهر دارید به این بدن نگاه می‌کنید، این را می‌گویند توجّه و نظرِ آلی و استقلالی.
یا وقتی که شما سوار اتوبوس هستید و وارد مشهد می‌شوید، تا از آن گردنه بالا می‌آیید می‌گویند که قبر امام هشتم علی‌بن‌موسی‌الرضا را زیارت کنی صلوات بفرست! همه سرها را بالا می‌آورند تا گنبد را ببینند، الآن که شما دارید گنبد را می‌بینید و می‌گویید: السّلام علیک یا علی بن موسی الرضا، آیا به گنبد دارید سلام می‌کنید یا اینکه نه، گنبد را دارید می‌بینید ولی در واقع نفستان متوجّه یک جای دیگر است؟ پس آن می‌شود امام رضا، نه این گنبد!
مسئلۀ آلی و استقلالی در مسائل فقهی هم خیلی مطرح است؛ من‌باب‌مثال می‌گویند نظر به آینه در موقع حج حرام است و کفّاره دارد. یک وقت شما به آینه به نظر آلی نه استقلالی نگاه می‌کنید، در این‌صورت باید کفّاره بدهید یعنی وقتی به آینه نگاه می‌کنید که خودتان را در آن تماشا بکنید این کفّاره دارد، ولی یک وقت نظر به آینه می‌کنید به نظر استقلالی نه آلی، در این‌صورت کفّاره ندارد.