جلسه ۵۵

پس معلوم می‌شود در اینکه این بدن دارد صحبت می‌کند، می‌خندد، گریه می‌کند، قهر می‌کند، عطوفت و رحمت به خرج می‌دهد، در تمام اینها نفس است که دارد این کارها را می‌کند منتها از این راه وارد شده است، چون راه دیگری برای اظهار ندارد مجبور است از راه بدن وارد بشود. لذا اگر بنده بتوانم از باطن با شما یک سیمی برقرار بکنم، دیگر نه نیازی به صحبت کردن با هم داریم، نه نیازی به خندیدن داریم و ممکن است یک ساعت پیش همدیگر بنشینیم و همین‌طور مسائلی را ردّ و بدل بکنیم و همه خیال بکنند که ما ساکت گرفته‌ایم نشسته‌ایم! ظهورات ما در آنجا از راه صورت مثالی است و دیگران چون صورت مثالی را نمی‌بینند خیال می‌کنند که ما ساکت هستیم، می‌گویند اینها چه آدم‌های احمقی هستند، همین‌طور نشسته‌اند و دارند خیره به همدیگر نگاه می‌کنند و به هم زل زده‌اند! مگر بی‌کار هستید؟ یک حرفی بزنید!

یک شخصی می‌گفت که این چه‌کاری است که عرفاء می‌نشینند و تمام مدت سکوت می‌کنند! آقا یک حرفی بزنید، روایتی بخوانید، حدیثی نقل بکنید، استفاده بکنید! مگر اینها از بی‌کاری نشسته‌اند؟! یک لحظۀ سکوت ایشان از هزار روایتی که تو می‌خوانی فرق و اثرش بیشتر است! و زبان حال عرفاء با این افراد این است که ﴿ذَرۡهُمۡ يَأۡكُلُواْ وَيَتَمَتَّعُواْ وَيُلۡهِهِمُ ٱلۡأَمَلُ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ﴾.¹

پوشیدن و یکی شدن نفس انسان با لباس‌های متعدّد در عوالم متعدّده

تلمیذ: آیا طبق وحدت وجود و موجود نباید بگوییم که همه چیز یکی هستند، پس بدن ما هم همان نفس است؟

استاد: وحدت وجود و موجود درست است ولی مسئله این‌طورکه شما می‌گویید نیست. یک وقت شما بدن را مثل گوشت سلاّخی و قصّابی می‌دانید که سلاّخ آن را آویزان می‌کند، در این‌صورت این با نفس دوتا است. آیا اگر یک روح به این فرش تعلّق بگیرد، این فرش می‌تواند کار انجام بدهد یا نه؟ می‌تواند کار انجام بدهد! در اینجا هم ما می‌گوییم که بین اراده، اختیار، قوا و ظهورات با نفس یک اتّحادی برقرار شده است ولی بالأخره باز این پشم و مادّه است و با روح که از سنخ مجرّدات است دوتا است.