
وحدتِ حقیقت وجود و عقیدۀ فهلویّون دربارۀ وجود
جلسه بیست و ششم از سلسله دروس شرح منظومه حضرت استاد آیت الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره، اولین جلسه از مبحث غرر فی بیان الأقوال فی وحدة حقیقة الوجود و کثرتها میباشد. حضرت استاد در ابتدای این درس به تبیین خطای برخی در مسئله وحدت و کثرت حقیقت وجود پرداختهاند. ایشان در ادامه با ذکر مثالی نظر حکماء در وحدت و کثرت حقیقت وجود را توشضیح میدهند. در بخشی از این درس استاد حسینی طهرانی به تبیین عدم تنافی بین تجلیات متکثره در عالم خلقت و حقیقت واحده وجود میپردازند. یکی از مهمترین مطالب در این درس بررسی نظریه مرحوم مطهری پیرامون کیفیت نگرش عرفا به ما سوی الله است، که حضرت استاد به نقد کلام ایشان پرداختهاند. استاد با بیان تفاوت اساسی بین دیدگاه عرفا و حکما در مسئله وحدت حقیقت وجود به این موضوع اشاره مینمایند که دیدگاه یک عارف به مظاهر دنیا و کثرات خلقت با دیدگاه خداوند به مخلوقات یکسان است. این درس با بیان دیدگاه جناب محیی الدین در مسئله وحئت حقیقت وجود و تحلیل لزوم وحدت ذات وجود در خارج به پایان میرسد. آخرین بخش از این درس تطبیق و مرور متن کتاب شرح منظومه به همراه توضیحاتی از حضرت استاد آیة الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی می باشد.
وحدتِ حقیقت وجود و عقیدۀ فهلویّون دربارۀ وجود
توضیحات:
جلسه بیست و ششم از سلسله دروس شرح منظومه حضرت استاد آیت الله حاج سید محمد محسن حسینی طهرانی قدس سره، اولین جلسه از مبحث غرر فی بیان الأقوال فی وحدة حقیقة الوجود و کثرتها میباشد. حضرت استاد در ابتدای این درس به تبیین خطای برخی در مسئله وحدت و کثرت حقیقت وجود پرداختهاند. ایشان در ادامه با ذکر مثالی نظر حکماء در وحدت و کثرت حقیقت وجود را توشضیح میدهند. در بخشی از این درس استاد حسینی طهرانی به تبیین عدم تنافی بین تجلیات متکثره در عالم خلقت و حقیقت واحده وجود میپردازند. یکی از مهمترین مطالب در این درس بررسی نظریه مرحوم مطهری پیرامون کیفیت نگرش عرفا به ما سوی الله است، که حضرت استاد به نقد کلام ایشان پرداختهاند. استاد با بیان تفاوت اساسی بین دیدگاه عرفا و حکما در مسئله وحدت حقیقت وجود به این موضوع اشاره مینمایند که دیدگاه یک عارف به مظاهر دنیا و کثرات خلقت با دیدگاه خداوند به مخلوقات یکسان است. این درس با بیان دیدگاه جناب محیی الدین در مسئله وحئت حقیقت وجود و تحلیل لزوم وحدت ذات وجود در خارج به پایان میرسد. آخرین بخش از این درس تطبیق و مرور متن کتاب شرح منظومه به همراه توضیحاتی از حضرت استاد آیة الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی می باشد.
وحدتِ حقیقت وجود و عقیدۀ فهلویّون دربارۀ وجود
17(حیْثُمَا تَقَوّیٰ) ذلک النّور الحسّی (وَ ضَعِف).از این جهت که این نور حسّی قوی میشود و ضعف پیدا میکند.
فالاختلاف بین الأنوار لیس اختلافًا نوعیًّا پس اختلاف بین انوار یک اختلاف نوعی نیست، بل بالقوَّة و الضّعف. بلکه اختلاف به قوّت و ضعف است.
فإنَّ المعتبر فی النّور أن یکون ظاهِرًا بالذّات مظهِرًا للغیر آن چیزی که در نور معتبر است این است که ظاهر بالذّات باشد و مظهِر غیر باشد و هذا متحقَّق فی کلّ واحدةٍ من مراتب الأشعَّة و الأظلَّة. و این معنا در هر کدام از مراتب اشعّه و أظِلّه (یعنی مراتب عِلّی و مراتب معلولی) متحقّق است.
فلا الضّعفُ قادحٌ فی کون المرتبة الضّعیفة نورًا پس نه ضعف قادح است در اینکه ما مرتبۀ ضعیف را نور بنامیم، و لا القوّة و الشدّة و لا التوسّط شرطٌ أو مقوّمةٌ و نه قوّت و شدّت و توسط، شرط یا مقوّم نور بودن مرتبۀ قوی میباشند. إلّا للمرتبة الخاصّة مگر برای یک مرتبۀ خاصّه؛
یعنی ضعف و قوّه و... برای همان مرتبۀ خودش شرط است؛ چون برایاینکه مرتبۀ خودش را ثابت بکند باید یک حدّی داشته باشد.
بمعنی ما لیس بخارجٍ عنها أو قادحة. به معنای اینکه چیزی خارج از او یا قادح نیست؛
یعنی قوّت و شدّت و توسط و ضعف و... خارج از ذاتِ نور نیستند و خود ذاتِ نور است که در این مرتبۀ قوّت و شدّت، آن مرتبۀ خاصّ خودش را میسازد.
فالقویّ هو النّور و المتوسِّط أیضًا هوهو، و کذا الضّعیف.فللنّور پس مرتبۀ قوی نور است، متوسّط هم نور است، ضعیف هم نور است.عرضٌ عریضٌ باعتبار مراتبه البسیطة، و لکلّ مرتبة أیضًا عرضٌ باعتبار اضافتها الی القوابل المتعدّدة. پس برای نور عرضِ عریضی است به اعتبار مراتبِ بسیطه که دارد. و برای هر مرتبهاش به اعتبارِ اضافهاش به قوابل متعدّده نیز عَرْضی است. نسبت به اینکه این نور در کدام مظهَر باشد، در کدام ظرف و وعاء باشد، هم عَرْض عریضی دارد.
