دلیل پنجم و ششم اشتراک معنوی وجود

لغویّت کلمات توحیدی ائمه، لازمۀ قول متکلّمین

تلمیذ: بنده هم همین را می‌خواهم بگویم، اینکه ما از آن ذات اطلاع نداریم کلّی نیست؛ عدم اطلاع ما از آن ذات، یک وقت عدم محض است در این‌صورت مطلب شما صحیح است ولی یک وقت ما علم تفصیلی نداریم ولی یک علم اجمالی دربارۀ آن ذات داریم!

یعنی می‌خواهم بگویم که اشکال آنها به این نحوه نیست که واقعاً آنها بگویند که ما از قادر هیچ ادراکی نداریم، چون ما می‌بینیم که بالوجدان نمی‌توانیم چنین حرفی را بزنیم.

استاد: نه، این آقایان همین‌طور می‌گویند؛ می‌گویند که چون ما هیچ اطلاعی بر ذات باری نداریم، پس تمام این اوصافی را که بر او حمل می‌کنیم فقط یک لقلقۀ لسان است. می‌گویند که خطب نهج البلاغه حجّیت ندارند.¹ می‌گوییم اگر آنها حجّیت ندارند، آیا خطبات توحید صدوق هم حجّیت ندارند؟! می‌گویند ما علم نداریم ولی تعبّد می‌کنیم، چون معصوم گفته «خدا»، ما هم می‌گوییم!

بنده با یکی از همین آقایان (آقای فلسفی) در مشهد صحبت می‌کردم؛ می‌گفتم که شما در مورد همین خطبۀ امیرالمؤمنین علیه السّلام در اول نهج البلاغه چه می‌گویید؟ می‌گفت که ما نمی‌دانیم.

بله، شما نمی‌دانید! چطور است که خطبۀ مالک اشتر و خطبات قاصعه و شقشقیة و... را می‌توانید بگویید؟! اما می‌گویید که این خطبه را نمی‌دانیم! بگو من نمی‌فهمم و بسپار به کسی که می‌فهمد! نگو این مطالب نیست، نگو حرف‌هایی که شما می‌زنید اشتباه است!

امیرالمؤمنین علیه السّلام این خطبه را برای چه افرادی گفته است؟ اگر بنده و شما که در این زمان هستیم نفهمیم و آن اعراب جاهلی هم که خطبه در زمان آنها آمده است آن را نمی‌فهمیدند، پس باید بگوییم که امیرالمؤمنین علیه السّلام یک لقلقۀ لسانی کرده‌اند؛ چون افرادی که در آن زمان پای منبرشان بودند این خطبه را نفهمیده‌اند و همین‌طور آنهایی که بعداً آمده‌اند هم آن را نفهمیده‌اند! پس چه کسی آن را فهمیده است؟!

پس حضرت این را برای چه کسانی گفته‌اند؟! آیا برای ائمه علیهم السّلام گفته‌اند؟! برای آنها که گفتن نداشت چون آنها خودشان می‌دانستند.