بیانی بدیع بر رد اصالت ماهیت با اثبات عدم تحقق کلی طبیعی
نقش مفاهیم ذهنی در شناخت مصادیق خارجی
رد اصالت ماهیت با اثبات عدم تحقق کلی طبیعی، محور اصلی این جلسه است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا با توضیح تفاوت میان تعریف ماهیت و وجود و نیز فرق میان عموم و استعاره، نشان می‌دهد که مفاهیم کلی و ماهیات، ساخته و پرداخته ذهن برای شناخت و دسته‌بندی اشیای خارجی هستند. سپس با بررسی مفهوم «کلی طبیعی» و مثال‌هایی مانند «عالم» و «برنج» توضیح می‌دهد که هیچ کلی طبیعی با همان ویژگی فراگیر خود در خارج تحقق ندارد و تنها بر افراد و مصادیق خارجی منطبق می‌شود. بر همین اساس، ماهیت حقیقتی مستقل در خارج نیست، بلکه مفهومی ذهنی است که بر موجودات خارجی تطبیق می‌کند. نتیجه بحث این است که با روشن شدن جایگاه کلی طبیعی و ماهیت، مبنای اصالت ماهیت فرو می‌ریزد و اصالت وجود بدون نیاز به استدلال‌های پیچیده، به‌صورت روشن و قابل فهم اثبات می‌شود.
بیانی بدیع بر رد اصالت ماهیت با اثبات عدم تحقق کلی طبیعی
توضیحات:
رد اصالت ماهیت با اثبات عدم تحقق کلی طبیعی، محور اصلی این جلسه است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا با توضیح تفاوت میان تعریف ماهیت و وجود و نیز فرق میان عموم و استعاره، نشان می‌دهد که مفاهیم کلی و ماهیات، ساخته و پرداخته ذهن برای شناخت و دسته‌بندی اشیای خارجی هستند. سپس با بررسی مفهوم «کلی طبیعی» و مثال‌هایی مانند «عالم» و «برنج» توضیح می‌دهد که هیچ کلی طبیعی با همان ویژگی فراگیر خود در خارج تحقق ندارد و تنها بر افراد و مصادیق خارجی منطبق می‌شود. بر همین اساس، ماهیت حقیقتی مستقل در خارج نیست، بلکه مفهومی ذهنی است که بر موجودات خارجی تطبیق می‌کند. نتیجه بحث این است که با روشن شدن جایگاه کلی طبیعی و ماهیت، مبنای اصالت ماهیت فرو می‌ریزد و اصالت وجود بدون نیاز به استدلال‌های پیچیده، به‌صورت روشن و قابل فهم اثبات می‌شود.
بیانی بدیع بر رد اصالت ماهیت با اثبات عدم تحقق کلی طبیعی
1هو العلیم
بیانی بدیع بر ردّ اصالةالماهیّة
عدم تحقّق خارجی کلّی طبیعی
شرح منظومه جلسه پنجم
(المقصد الاول فی امور العامة، الفریدة الأولی فی الوجود و العدم، غرر فی أصالة الوجود)
استاد
آیت‌الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی
قدّس اللّه سرّه