شرح خطبه مصنّف (1)

11

ما در این دنیا به‌دنبال کسب می‌رویم، چکار می‌کنیم؟ کسب پیدا می‌کنیم، برای چه؟ برای‌اینکه نان در بیاوریم. برای چه نان در بیاوریم؟ برای اینکه سیر بشویم. برای چه سیر بشویم؟ برای اینکه زندگی را با معرفت طی بکنیم. با معرفت طی بکنیم. با معرفت یعنی چه؟ یعنی برگشت به جَناب تو.
ما دنبال علم می‌رویم. چه علمی را انتخاب می‌کنیم؟ علم فقه یا اصول یا فلسفه یا تفسیر را انتخاب می‌کنیم؛ تمام اینها برای این است که ما در دین بصیرت پیدا کنیم و بصیرت در دین موجب می‌شود که عمل ما منطبق بر مُدرَکات و دستورات دین بشود. و انطباق عمل، موجب دگرگونی و تغییر نفسانی در ما بشود و تغییر نفسانی موجب تجرد بشود و تجرد برگشت به جناب تو است.
پس تمام مقاصدی که در این عالم کون و فساد و موجودات ماسوی‌الله تدوین و پی‌گیری می‌شوند، برگشتشان به جناب تو است؛ چه بدانند و چه ندانند، چه افراد بدانند کجا می‌روند و چه ندانند. چه افراد بدانند این کاری که الآن دارند انجام می‌دهند، برگشتش به چه قضایا و مسائلی هست یا ندانند؟!
إن‌شاءالله در بحث سلسلۀ علل می‌آید که تمام این عوالم مانند حلقۀ زنجیر به هم متّصل هستند و این بحث «إلَیٰ جَنَابِکَ انْتَهَی الْمَقَاصِدُ» در آنجا می‌آید، که تمام ذرّات عالم یک ارادۀ واحده و یک مشیّت واحده را تعقیب می‌کنند و آن خواست پروردگار است! چه بدانند که دارند این اراده را تعقیب می‌کنند و چه ندانند. بدانند یا ندانند، دارند اراده پروردگار را در عالم کون و فساد محقق می‌کنند و دارند آن اراده را در این عالم پیاده می‌کنند. تمام ذرّات عالم حتی این ذرّه‌ای که الآن در دست من هست، طبق یک قاعده دقیق و یک نظام عمیق دست به‌دست هم داده‌اند و دارند اراده پروردگار را پیاده می‌کنند.¹
شرح بیت: یا مَنْ هُوَ اخْتَفَیٰ لِفَرْطِ نُورِهِ
علّت اختفاء ذات پروردگار
1. . خیال می‌کنم یکی از شب‌های ماه رمضان گذشته در همین شرح دعای ابوحمزه که صحبت داشتیم هم یک مقداری راجع به این قضیّه صحبت شد. راجع به این جهت صحبت می‌کردیم که چطور تمام آنچه که در این عالم است، دست به‌دست هم داده‌اند و آن ارادۀ پروردگار را دارند پیاده می‌کنند. حالا إن‌شاءالله بحثش مفصّل است و می‌آید.