جلسه ۷۹۱

 على‌كل‌حال، مرحوم آخوند؛ به اشكالى كه در اینجا مطرح شده است این را مى‌گویند كه همان نفس ناطقه مى‌آید تدبیر مى‌كند و تمام امور را انجام مى‌دهد و هر غذایى را به هر عضوى و هر ماده‌اى را هم سنخ با همان عضو به او مى‌رساند. ـ واقعا دستگاه و فیزیولوژى بدن عجیب است كه طب فعلى اعتراف مى‌كند كه بسیارى از قسمت‌هاى بدن و كیفیت كارشان كه چه كارى انجام مى‌دهند براى ما ناشناخته است ـ در این‌صورت دیگر اشكالى وارد نمى‌شود و نیازى به نفس كلى و عقل كلى نداریم كه آن عقل بیاید و تدبیر كند. نفس هر شخصى از افراد و مصادیق انواع، مزاج خود را در تحت تدبیر خود قرار مى‌دهد. بنابراین دیگر مشكل حل مى‌شود و نیاز به اتصالِ ملكوتى و لاهوتى و عقل فعال و عقل منفصل و افاضه وجود از آنجا نداریم و خودمان همین كار را مى‌كنیم، دیگر نیازى به خدا و پیغمبر نداریم چون خودمان هستیم، اصلا امام زمان علیه‌السلام براى چه مى‌خواهد بیاید؟

 من یادم هست، یك زمانی شخصی در همین قم در نماز جمعه صحبت می‌كرد و من خودم در آن نماز جمعه شركت كرده بودم چون آن زمان یك خرده تقدسمان، ایمانمان، وضع دینمان بهتر بود و نماز جمعه می‌رفتیم. بالاخره هر چه بر آدم می‌گذرد وضع دینش خراب‌تر می‌شود. حالا دیگر دین و همه چیز را از دست داده‌ایم و علی‌كل‌حال، كسالت و این مسائل فعلی هم هست، آن زمان خلاصه دینمان بهتر بود، اعتقاداتمان بهتر بود، باورهایمان بهتر بود. بله! اشكال هم ندارد بالاخره هر زمانی انسان یك طور است. ایشان در نماز جمعه می‌گفت: امام زمان علیه‌السلام هم بیاید همین كارهایی را می‌كند كه ما داریم می‌كنیم. نوارش را پیدا كنید شاید گیرتان بیاید، آن موقع‌ها نمازها را هم ضبط می‌كردند مثل الان. می‌گفت امام زمان علیه‌السلام هم بیاید همین كاری را می‌كند كه ما داریم می‌كنیم. حالا نمی‌دانم منظورشان همان كاری بود كه آن موقع می‌كردند یا الان می‌كنند؟ این را مشخص نكردند. دیگر چه عرض كنیم! هر كسی به قدر فهمش، دانست مدعا را. ... كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ المؤمنون، ٥٣ و الروم، ٣٢. عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ الله یدَهُ عَلَی رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ کمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ¹ حالا آیا مسأله محقق شده است و ایمان همه در این مدت كامل شده است!! آخر ایمانی برای كسی نمانده است، كمالش به جای خود.