مرتب سازی:
جلسه ۷۸۹
6خب این به چه كیفیت بوده؟ توجه كردید؟ حالا ما كار نداریم این چه قسمى انجام شده، اشكال ما به مرحوم علامه این است شما یكى از احتمالات را در اینجا مطرح كردهاید، احتمال این كه این تبدل انواع خارجى به صورت سریع توسط اراده صاحب عزیمت و اراده ولى در اینجا انجام گرفته باشد، این یكى از احتمالات است.
احتمال دوّم اصلا چیز دیگر است، حالا غیر از اینكه در خود همین [احتمال ایشان] اشكال وارد مىشود، اشكالى كه به این قضیه وارد مىشود این است كه در اینجا هم باز خرق قاعده علیت شده، قاعده علیت این است كه بر حسب ظاهر این تبدیل به این بشود، این تبدیل بشود در فاصله معین و در زمان معین و مكان معین، این قاعده علیت است، حالا شما یك علت پیدا بكنید كه خود همین سلسله انتظام را به هم بریزد، خب این همان خرق علیت است، چون علیت، علیت آن حقیقت خارجیهاى است، چون نظام، نظام علت و معلول مگر نیست؟ نظام علت و معلول اقتضا مىكند این حقیقت خارجیه بر اساس انتظام مشخص، و براساس اداره و تدبیر معین سال و ماه و دوازده ماه و شمس و قمر و كواكب و افلاك و همین نظامی كه الان هست، این تبدل انواع انجام بشود و بعد به یك نقطه برسد، این قاعده نظام است.
حالا اگر یك ارادهاى بیاید در همین نظام سرعت ببخشد، باز همین خرق قاعده علیت است باز تفاوتى نكرد، به صرف اینكه تبدل انواع در خارج تحقق پیدا مىكند، شما نمىتوانید توجیه كنید كه قاعده علیت در اینجا خرق نشده، چون علیتى كه مورد نظر آقایان هست، علیتى است كه براساس وجود نظام عالم آن علیت تحقق پیدا بكند، و شما از آن خارج شدید، قاعده علیت این است كه كسى كه بخواهد برود روى آب برود پایین، وزن مخصوص انسان از آب بیشتر است لذا مىرود پایین، حالا اگر یك كسى آمد خودش را روى آب نگه داشت و روى آب راه رفت خب این خرق قاعده علیت است، ممكن است بگوید نه در اینجا یا آب سفت شده، كه آب كه سفت نمىشود آب شل است دیگر نگاه بكنید، همین كه یك شخصى روى آب راه مىرفت شما از كف پایش یك مشت آب بردارى مىبینى با آب فرق نمىكند، این یخ نیست، سنگ نشده، آب، آب است. یا وزن مخصوص خودش را در این جا به اندازه وزن مخصوص آب قرار داده و در هر دو خرق قاعده علیت است، هیچ فرقى نمىكند، یا اینكه اصلا مطلب یك چیز دیگر است كه آن خیلى بدتر است.