مرتب سازی:
جلسه ۷۸۹
2مىخواهم بگویم اینها همه به هم مربوط هست، این مباحث با همدیگر ارتباط دارد، اینها را اگر ما در این جا دقت كنیم در آن مسائل هم ما مىتوانیم به نكتههائى برسیم.
مرحوم علامه در باب اعجاز وقتى كه اشكال به خَرق عادت در مرتبه علیت را ایشان مطرح مىكنند كه نظام عالم براساس قاعده علیت است، هر چیزى كه در عالم تحقق پیدا مىكند حالا چه مادیین، چه غیر مادیین تفاوت نمىكند، براساس حقیقت علیت است و حقیقت علیت در همه عوالم ربوبى و ماده و شهادت حاكم و سارى و جارى است، بدون هیچگونه استثنائى، اصلًا استثناء معنا ندارد، گُتره و صُدفه و تصادف و طَفره در عالم محال است و هر معلولى زائیده علت است و هر چیزى كه ظهور خارجى پیدا بكند، بر آن عنوان معلولیت صادق است، هر چیزى كه جنبه خارجى پیدا بكند، چه از مجردات و چه از مادیات، هر چیزى و هر معلولى لازمهاش علت است، بدون علت معنا ندارد كه معلول تحقق خارجى پیدا كند.
بنابراین این قضیه نقض میشود، البته یك نقض ابتدائی، به مسئله اعجاز انبیاء، حضرت موسی كه آن عصا كه چوب است را تبدیل به اژدها كه حیوان است میكند، خب این قاعده علیت در اینجا نقص پیدا میكند، اگر بخواهد این چوب تبدیل به یك حیوان بشود سالیان سال لازم دارد تا اینكه مراتبی را طی كند، مسائلی را طی كند، از این انواع طبیعیه و طبعیه عبور كند، از جمادی به نباتی و از نباتی به حیوان و همینطور تا اینكه پس از گذشت سالهای سال بلكه این تبدیل به یك حَیةٌ تَسْعی بشود، ... فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعي طه، ٢٠ نایستاده بود، تسعی، راه میرفت.
بله؟ همینطور بلند مىشد راه مىرفت و اوّل خود حضرت موسى را ترساند، گفتش كه ... لا تَخَفْ ... طه، ٢١ وقتى كه عصا را انداخت و خودش ترسید و این ترسش هم خودش حكایت از یك مرتبه نقصان است كه آن جنبه ارادى را در مرتبه ابتداء دیده بود نه در مرتبه بقاء، اگر در مرتبه استمرار آن جنبه ارادى را مشاهده مىكرد دیگر كسى كه از فعل خودش نمىترسد، كسى از فعل خودش خائف كه نیست، منتهى چون این جنبه بقاء خودش را فقط در جنبه حدوث مشاهده كرده بود،، فرار كرد و رفت!، خدا گفت كجا درمىروى بابا آبروى ما را بردى، الان مىروى پیش فرعون مىگوید این كه مار درست مىكند اوّل خودش از قصر مىزند بیرون! كه نكند این مار بیاید خلاصه سراغش، بایست بابا، بایست بابا، همه چیز دست خودت است، بیا بگیرش و گرفت دید دوباره همان عصا شد.