اثبات عقل مجرد و تدبیر عالم ماده

الآن چشم ما درصورتى مى‌تواند اشیاء را منعكس كند و ما به او علم پیدا كنیم كه حاجز و مانعى نداشته باشد، قوانین فیزیك اجازه نمى‌دهد كه چشم ما پشت این دیوار را ببیند. براى اینكه پشت این دیوار دیده شود ما نیاز به یك قانون فیزیكی دیگرى داریم كه باید آن اشعه و دستگاه خاص خودش را در اینجا به‌كار بیندازیم. اگر ما باشیم و همین بدن و همین چشم و همین اجزائى كه درمقابل ما هست، هیچ‌گاه به پشت این دیوار اطلاع پیدا نخواهیم كرد درحالی‌که پشت این دیوار موجود است و ما اطلاع نداریم و اطلاع نداشتن ما دلیل بر عدم آنچه را كه پشت این دیوار هست نیست! ندیدن ما دلیل بر عدم اطلاع ما هست نه بر عدم آنچه که پشت این دیوار است! حالا اگر شما دستگاهى آوردید كه آن دستگاه با اشعه از جرم عبور كرد مثل این دستگاه‌های عكس‌بردارى كه با آن داخل شكم و روده و كلۀ آدم را می‌بینند. الآن در مغز فلان مریض چه مسئله‌اى پیدا شده، رگ آن پاره شده، توموری داخل مغزش درآمده یااینكه مغزش آب آورده‌ است خب آیا شما مى‌توانید ببینید؟ نه! چون این چشم فقط همین پوست را مى‌بیند درحالى‌كه شما احتیاج دارید كه از استخوان عبور كنید و از این جمجمه رد شوید اما این چشم از جمجمه رد نمى‌شود، نور نمى‌گذارد این از آن رد شود، این نور یک حدّى دارد و این خصوصیات چشم، قرنیه، عدسى، زجاجیه و شبكیه اینها یک قوانین و توان و استعداد مخصوص به خود را دارند كه با وجود این خصوصیات انسان نمى‌تواند [بیشتر از آن حد را ببیند]. حالا اگر شما از یک قانون دیگرى استفاده كردید و در چشمتان تصرف كردید؛ تصرفى كه دیگران نمى‌توانند این تصرف را انجام بدهند یااینکه در چشمتان تصرف نكردید بلکه در آن حاجزى كه درمقابل شماست تصرف كردید بنابراین وقتى كه آن حاجز جنبۀ مانعیت و حجز را به‌واسطۀ تصرف ازدست داد، شما آنچه را كه در پشت این دیوار موجود است خواهید دید و نسبت به آن اطلاع پیدا مى‌كنید. حالا اطلاع شما اطلاع برزخى است یا اطلاع مادى است؟ این اطلاع، اطلاع مادى می‌شود.