مرتب سازی:
جلسه ۷۸۶
3البته روی این قضیه هم خب كاری كردند این طور نیست كه فقط همینطوری یك تئوری باشد، البته خب امروزیها این مطالب را قبول ندارند، ولی بالاخره روی این كار میكنند و مسائلی را هم در نظر میگیرند، مطالب و آثاری هم برایش مترتب است، گرچه مطالب مختلف است و عبارات، عبارات مختلفی است ولی بر هر كدام از این عبارات آثاری بار است، صرفاً یك تبدل عبارت نیست كه از یك عبارتی به یك عبارت دیگر مثلا تعبیر بیاورند، مثل آنچه كه اصولیین میگویند كه فرضاً شما چه وصف بیاورید برای اینجا و چه شرط بیاورید، تفاوتی نمیكند در اینكه هیچ كدام از اینها مفهوم ندارند، شما بیایید بگویید كه عند مجیء زیدٍ فأكْرِمْه، یا إنْ جاءك فاكرمْه، هر دوی اینها دلالت بر عدم مفهومیت میكند. خب حالا این اشتباه را شما هیچ وقت نكنید ها، همه اینها مفهوم دارند، این نیست كه مفهوم نداشته باشد، هم شرط مفهوم دارد هم وصف مفهوم دارد، هم قید مفهوم دارد، بله در بعضی از اوقات اوصافی كه آورده میشود یا مثلًا قیدی كه آورده میشود این صرفاً برای صرف تحقق موضوع است، مثلًا میگوییم عند مجیء زید فاكرمْه، متكلم در مقام بیان تعلق اكرام بر مجیء نیست، صرفاً به عنوان قید الوجود و ظرف الوجود این را در نظر میگیرد، چون اكرام بدون حضور كه معنا ندارد، زید در طهران است آنوقت چطور من میتوانم اكرامش كنم؟ باید زید بیاید قم تا اكرامش كنم، وقتی كه زید در طهران است، زید در مشهد است، زید در یك جای دیگر است خب اكرام هم معنا ندارد، دلیلی نیست، این فقط صرفاً به عنوان قید برای وجود است و ظرف وجود است و قید برای تحقق موضوع در اینجاست.
امّا اینكه به طور كلی بگوییم كه اصلًا به اصطلاح وصف مفهوم ندارد، مثلا مثل اینكه فی الغنم السائمة زكاة، یا مثلا حتی مرحوم شیخ در مورد شرط هم در مسئله حجیت خبر واحد، در رسائل ایشان در آنجا هم داشتند. آن آیه چه بود؟ إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلي ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ الحجرات، ٦، آنجا میفرمایند كه خب این دلالت بر مفهوم نمیكند كه اگر فاسق نیامد این تبین لازم نیست، نه! این در اینجا تاكید را میخواهد برساند، لذا ایشان در اینجا اصلا در بحث حجیت خبر واحد را فقط میبرند روی سیره عقلائیه و از آن طریق مطلب را اثبات میكنند، ولی خب فیه ما فیه، هم در سیره عقلائیهشان كه ایشان میفرمایند حرف است، هم در همین جا. در همه اینها جای صحبت است، نخیر!، هم وصف مفهوم دارد، هم شرط مفهوم دارد، هم لقب مفهوم دارد، همه اینها مفاهیم هستند، منتهی باید در اینجا دقت كنیم.