مرتب سازی:
جلسه ۷۸۴
6این اخلاق كجا پیدا میشود؟ كجا پیدا میشود؟ خب بالاخره این هم یك گریز به كربلا! و ادامه مطلب، توجه فرمودید؟
حالا یك كسی فرض كنید كه یك همچنین رقبهای را میخواهد آزاد كند، در راه خدا آزاد كند، خب دلم میخواهد، شارع هم گفته كه این حكم اعتق هم روی مسلم رفته و هم روی كافر رفته، هم مسلمة و هم كافرة هر دو رفته. بنده هم دلم میخواهم این را آزاد بكنم، شارع كه نمیتواند من را محدود كند، شارع حق ندارد، اگر منظور شارع مؤمنه است، بله میتواند بگوید، آنوقت آنجا دیگر نمیتواند بگوید اعتق رقبة، آنجا باید بگوید كه اعتق رقبة مؤمنة، كه قشنگ مسئله را بیان كند.
اگر شارع بگوید اعتق رقبة بعد در یك مجلس دیگر بگوید اعتق رقبة مؤمنة، این معلوم میشود كه نظر شارع روی صرف رقبة است چون منظور رفع حاجت است، این بلند میشود میرود اعتق رقبة آزاد میكند، منظور از شارع همان عتق رقبة است منتهی به خاطر آن جهت ایمانش تاكید دارد، ثوابش بیشتر است و امثال ذلك، خب من نمیخواهم ثواب ببرم، میخواهم همان فرض كنید كه به همان حكم شارع میخواهم عمل بكنم ایراد ندارد، توجه كردید؟
لذا بنابراین برخلاف نظربسیاری از افراد وصف نیز مانند شرط مفهوم دارد، و چون وصف مفهوم دارد اگر شارع بخواهد عدم مفهومیت را در اینجا ـ یا متكلم حالا كاری به شارع نداریم ـ اگر بخواهد متكلم حكیم عدم وجود مفهوم را در اینجا لحاظ كند باید یك قرینه بیاورد، آن قرینه به جای خودش، در اینجا هم مسئله همین است، اینجا هم قضیه همین است.
وقتی كه شما دارید اطلاقیت آن وجود بحت و بسیط را، آن اطلاقیت را در نظر میگیرید آیا ممكن است اطلاقی را شما تصور كنید كه نتواند آن اطلاق با قید جمع بشود، خب آن كه دیگر اطلاق نیست، از اوّل شما دو تا مقید دارید، مثل اینكه شارع یا متكلم بیاید بگوید اكرم العالم المتقی بعد هم یك مورد دیگر بگوید ـ اصلًا دلش میخواهد جدا بگوید، به تقوا كاری ندارد ـ اكرم العالم الغیر المتقی، دلش میخواهد، حالا به یك لحاظی دل عالم را به دست بیاورد، حالا فرض بكنید كه ملاحظاتی كه خودش دارد، میخواهد هر دو را لحاظ كند. از اوّل در اینجا اطلاقی نیاورده ذكر بكند، یا اینكه فرض بكنید كه اصلًا از اوّل آمده گفته كه اكرم العالم غیر المتقی اصلًا متقی را نگفته، صحبت اصلًا از تقوا نیست، شما باید بگردید ببینید عالم متقی كجاست، آنوقت كل جمعیت را باید اكرام كنید! از اوّل الی آخر، الا ما خرج بالدلیل، ولی اگر از اوّل آمد گفت: اكرم العالم المتقی، آنوقت باید یك شمع دستت بگیری با یك چراغ دور دنیا را بگردی ببینی متقیش كو؟! باید ببینی متقی كو، ببینی ای ددم وای. آدم چیزهایی میبیند، چیزهایی میبیند كه بله، خیلی عالی، واقعاً كه عالی است.